Rzeczpospolita Szlachecka i jej inkorporacje - omówienie

Nasza ocena:

3
Pobrań: 210
Wyświetleń: 973
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Rzeczpospolita Szlachecka i jej inkorporacje - omówienie  - strona 1 Rzeczpospolita Szlachecka i jej inkorporacje - omówienie  - strona 2 Rzeczpospolita Szlachecka i jej inkorporacje - omówienie  - strona 3

Fragment notatki:

Rzeczpospolita Szlachecka
Model ustrojowy Rzeczpospolitej szlacheckiej
Rzeczpospolita szlachecka była odmianą monarchii stanowej z tym, że oprócz króla w sprawowaniu władzy uczestniczył tylko jeden stan(szlachta). Od drugiej połowy XVII w. w stanie szlacheckim władzę przejęli magnaci tworząc z demokracji szlacheckiej oligarchię magnacką.
Demokracja szlachecka
W pierwszym etapie(2 poł. XV i 1 XVI) charakteryzowała się wzrostem aktywności średniej szlachty, która dążyła do współudziału we władzy kosztem magnaterii, najpierw w sojuszu z Kazimierzem Jagiellończykiem a później w opozycji do władców i magnaterii. Ten okres charakteryzował się wzrostem znaczenia sejmików, sejmików największym sukcesem szlachty była konstytucja nihil novi. W dalszym sukcesem walki szlachty z magnaterią i królem była „wojna kokosza”.
Drugi etap(od połowy XVI do połowy XVII). Program szlacheckiego stronnictwa egzekucyjnego sformułował Jakub Przyłuski, a na forum sejmowym reprezentował ruch egzekucyjny Mikołaj Sianiecki(pod jego kierunkiem: egzekucja dóbr, inkorporacje Prus i unie z Litwą). W 1578 szlachta uniezależniła się od króla w zakresie sądownictwa poprzez powstanie Trybunału Koronnego. Antagonizmy wewnątrz średniej szlachty pozwoliły magnaterii od końca XVI w. na nowo umacniać swoją pozycję. Swoja pozycję w RP umacniał tez kościół przystępujący do kontrreformacji, a realizują unię brzeską przeciw prawosławiu.
Oligarchia Magnacka
Sam model polityczny zostal ten sam co w demokraci szlacheckiej lecz znaczne umocnienie się pozycji magnaterii w aparacie państwowym i znaczne osłabienie średniej szlachty , wpłynęło znacznie na charakter ustroju społeczno - politycznego Rzeczpospolitej. Klęska rokoszu Sandomierskiego(Zebrzydowskiego), występująca pod sztandarem egzekucji praw, wzmocniła pozycję magnaterii, ale osłabiła króla. Rządy magnackie doprowadziły do daleko idących ograniczeń władzy królewskiej , do decentralizacji władzy a w praktyce nieraz do dezorganizacji aparatu państwowego, często zastępowanego prywatnym. Sytuacją pogarszała jeszcze powstanie liberum veto, i prawa poru.
Inkorporacje i unie
Prusy królewskie
Akt inkorporacji Prusach królewskich z 1454. przewidywał, że ziemie państwa krzyżackiego miały być podzielone na 4 województwa. W wyniku wojny trzynastoletniej włączono część ziemi Zakonu. Prusy królewskie obejmujące od 1466 trzy województwa oraz wyodrębnione dominum biskupi w postaci Warmii.
Organem odrębności Prus były Stany Pruskie. Na czele ich stała Rada Pruska. W jej skład wchodzili wojewodowie, kasztelanowie i podkomorzowie trzech miast Torunia, Gdańska, Elbląga., a w sprawach najważniejszych Rada zwoływała Ogólne zgromadzenie stanów., które składało się z dwóch izb: Ziemskiej i oraz miejskiej do podjęcia ostatecznych uchwał zbierały się izby połączone.


(…)

… statutu Litewskiego powołały na Litwie Sejmiki powiatowe wprowadzono też w powiatach sejmy ziemskie, grodzkie i podkomorskie.
W 1569 r. doszło do zawarcia unii lubelskiej(realnej) na sejmie w Lublinie , na którym też inkorporowano ziemie Ukrainy (nadano ustrój a nie prawo polskie)i ziemi podlaskiej. Wspólny: monarcha, sejm, . odrębne urzędy, wojsko skarb.
Wielkie księstwo litewskie po unii Lubelskiej
Uchwalane po 1569 konstytucje na sejmach zbliżały stopniowo ustrój polski i Litwy. Choć nadal istniały ważne różnice np. sądownictwo od 1588 r. na Litwie obowiązywał III statut Litewski, posiadało też osobny Trybunał Litewski, a przed sejmem walnym zwoływano sejmik generalny Wielkiego księstwa(w Wołkowsku, później Słonimiu), gdy istniała pilna potrzeba lub nie doszedł do skutku sejm walny zbierał się zjazd…
... zobacz całą notatkę



Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz