Zakres użycia języka polskiego w średniowieczu-opracowanie

Nasza ocena:

3
Pobrań: 826
Wyświetleń: 1792
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Zakres użycia języka polskiego w średniowieczu-opracowanie - strona 1

Fragment notatki:

Zakres użycia języka polskiego w średniowieczu
1. W szkole. Szkoła nie odgrywała większej roli w kształtowaniu się języka polskiego, ponieważ przeważała łacina w nauczaniu, polski był używany tylko jako język pomocniczy. Wykłady na uczelniach wyższych odbywały się również po łacinie. 2. W kościele. 3. Na dworze. Język głównie w postaci mówionej, miał charakter klasowy. Była to nieliczna grupa użytkowników. Narzucała się tu jako podstawa i wzór gwara Wielkopolska w związku z ośrodkiem kształtowania się polskiej państwowości. Na niej mogły się nawarstwiać elementy innych dialektów. Język w tej postaci rozszerzał się wraz ze zwiększaniem się zalezności feudalnych
4. W kancelarii. Pisano po łacinie, ale przygotowane dokumenty omawiano po polsku. Zob. styl urzędowy.
Zróżnicowanie stylistyczne polszczyzny średniowiecznej
1. Styl urzędowy - kształtował się najwcześniej w sądownictwie. Wejście języka polskiego do urzędów: roty sądowe - 1386r. - język polskie w protokołach sądowych, zeznania świadków, np. przysięga „Tako mi pomoży Bog i Święty Krzyż” „Jako przy tem był” (formuła naocznego świadka), „Jako to świadczę” (formuła zaocznego świadka). Terminologia: grzywna, posag, świadczyć, dzierżenie, żałować, zastawa, krzywda, żadać, prawa `oskarżyć', winowat, uczynić coś za początkiem, gwałtem. Są to wyrazy rodzime. Roty wykazywały takie cechy stylu urzędowego jak standardowość i precyzje. Ortyle magdeburskie - wyroki, odpowiedzi sądów w Magdeburgu. Ortyl składał się z dwóch trzyetapowych części: opisu sprawy i orzeczenia sądu. Dyrektywność - czasowniki modalne plus bezokoliczniki (por. jęz. niem.). Kodeksy: Świętosławowy, Działyńskich, Dzikowski, Stradomskiego. W dobie staropolskiej precyzuje się terminologia stylu urzędowego, jest ona w dużej części rodzima. Dopiero w XVI wieku następuje latynizacja (Aleksander Zajda). Ważny moment: spisanie prawa zwyczajowego - statuty wiślickie (1346-47) za Kazimierza Wielkiego.
2. Styl naukowy - pierwsze podręczniki po polsku to XVI wiek, podręcznik arytmetyki Tomasz Kłosa (1538), Geometria Grzebskiego (1566).
3. Styl biblijny - kształtujący się wraz z przekładami Biblii, rozwój w okresie reformacji.


(…)

…, żałować, zastawa, krzywda, żadać, prawa `oskarżyć', winowat, uczynić coś za początkiem, gwałtem. Są to wyrazy rodzime. Roty wykazywały takie cechy stylu urzędowego jak standardowość i precyzje. Ortyle magdeburskie - wyroki, odpowiedzi sądów w Magdeburgu. Ortyl składał się z dwóch trzyetapowych części: opisu sprawy i orzeczenia sądu. Dyrektywność - czasowniki modalne plus bezokoliczniki (por. jęz. niem…
... zobacz całą notatkę



Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz