Pochodna funkcji wektorowej - omówienie

Nasza ocena:

3
Wyświetleń: 371
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
 Pochodna funkcji wektorowej - omówienie - strona 1  Pochodna funkcji wektorowej - omówienie - strona 2

Fragment notatki:

2.7. Pochodna funkcji wektorowej
Załóżmy, że mamy funkcję wektorową typu (2.44), w której zmienną
niezależną jest skalar. Przyrostowi zmiennej niezależnej s będzie towarzyszyć
zmiana wektora r(s). Jeżeli początki wszystkich wektorów r(s) przyłożymy w
jednym punkcie O, to ze zmianą zmiennej niezależnej s koniec tego wektora
zakreśli w przestrzeni pewną linię nazywaną hodografem funkcji wektorowej r(s)
(rys. 2.13). Niech wartościom s i s + s odpowiadają wektory r(s) i r(s + s), a
wektor r jest przyrostem wektora r(s) łączącym końce obu wektorów. Wówczas
pochodną funkcji wektorowej względem zmiennej niezależnej nazywamy granicę
stosunku przyrostu tej funkcji do przyrostu zmiennej niezależnej, gdy przyrost
zmiennej niezależnej dąży do zera:
dr
∆ r r (s + ∆s ) − r (s )
.
=
= lim
∆s → 0 ∆s
∆s
ds
(2.46)
A
dr
ds
∆r
r(s)
O
r(s+∆s)
hodograf
A1
∆r
∆s
Rys. 2.13. Ilustracja pchodnej funkcji wektorowej
Iloraz ∆r/∆s jest wektorem o zwrocie i kierunku wektora ∆r, czyli ma kierunek
cięciwy. Gdy ∆s dąży do zera, to cięciwa przechodzi w styczną. Zatem pochodna
wektora jest wektorem stycznym do hodografu.
Z przedstawionego określenia pochodnej funkcji wektorowej wynika, że z
formalnego punktu widzenia jest ona zdefiniowana podobnie do pochodnej funkcji
skalarnej. Wynika z tego, że do pochodnych sum i iloczynów dwóch wektorów
można stosować wzory wyprowadzone w analizie funkcji skalarnych. Dla dwóch
funkcji wektorowych a(s) i b(s) słuszne są następujące zależności:
d
(a± b ) = d a ± d b ,
ds
ds ds
(2.47)
d
(a⋅ b ) = d a ⋅ b+ a⋅ d b ,
ds
ds
ds
d
da
(a× b ) = × b + a× d b .
ds
ds
ds
(2.48)
(2.49)
W ostatnim wzorze nie wolno zmieniać kolejności mnożenia, ponieważ iloczyn
wektorowy jest nieprzemienny.
Gdy k(s) jest funkcją skalarną, to pochodna iloczynu tej funkcji przez wektor
d
(k a ) = dk a+ k d a .
ds
ds
ds
(2.50)
Jeżeli zmienna niezależna s jest funkcją innego parametru s(l), to pochodną
wektora obliczamy podobnie do pochodnej skalarnej funkcji złożonej:
d a[s(l )] d a ds
=
.
dl
ds dl
(2.51)
Mamy również:
da
= 0,
ds
gdy
a = const.
(2.52)
Gdy funkcja wektorowa jest zapisana analitycznie w prostokątnym
nieruchomym układzie współrzędnych x, y, z w postaci (2.44a), wtedy jej
pochodną po wykorzystaniu wzorów na różniczkowanie sumy (2.47) i iloczynu
funkcji (2.50) wyraża wzór:
dj
d r dx dy dz
di
dk
=
i+
j+ k + x
+y
+z
.
ds ds
ds
ds
ds
ds
ds
Ponieważ wersory osi nieruchomego układu współrzędnych są wektorami stałymi,
mamy:
di d j dk
=
=
= 0,
ds ds ds
a stąd ostatecznie
d r dx dy dz
=
i+
j+ k .
ds ds
ds
ds
(2.52)
Z powyższego wynika, że współrzędne pochodnej wektora są równe pochodnym
odpowiednich współrzędnych tego wektora.
Pochodne wyższych rzędów funkcji wektorowych obliczamy analogicznie do
funkcji skalarnych.
... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz