geometria analityczna - Wykład 17

Nasza ocena:

3
Pobrań: 7
Wyświetleń: 539
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
geometria analityczna -  Wykład 17 - strona 1 geometria analityczna -  Wykład 17 - strona 2 geometria analityczna -  Wykład 17 - strona 3

Fragment notatki:

Wykład 17
Geometria analityczna cd.
Geometria analityczna w przestrzeni R3
Podobnie jak w przypadku geometrii na płaszczyźnie będziemy mówić
o układzie współrzędnych. Układ taki powstaje przez obranie punktu 0 i
wybranie trzech osi wzajemnie prostopadłych 0x, 0y, 0z. Istnieją dwie klasy
układów współrzędnych różniące się skrętnością.
W przestrzeni trójwymiarowej, każdy punkt P może być przedstawiony za
pomocą trzech współrzędych (x, y, z). Jeśli dane są dwa punkty P1 (x1 , y1 , z1 )
i P2 (x2 , y2 , z3 ) to ich odległość wyraża się następująco:
|P1 P2 | =
(x1 − x2 )2 + (y1 − y2 )2 + (z1 − z2 )2
Wektorem nazywamy uporządkowaną parę punktów (P1 , P2 ) i oznaczamy go
−→

przez P1 P2 . Punkt P1 nazywamy początkiem wektora, a punkt P2 końcem.
−→

Odległość P1 od P2 nazywamy długością wektora i oznaczamy przez |P1 P2 |.
Podobnie jak na płaszczyźnie będziemy mówić o wektorach swobodnych. W
tym przypadku utożsamiamy wektory, które mają ten sam kierunek, ten sam
zwrot i tą samą długość, a więc w przypadku wektorów swobodnych punkt
zaczepienia nie ma znaczenia, ważne są tylko jego długość, zwrot i kieru−→

nek. Jeśli wektor swobodny P1 P2 jest określony przez punkty P1 (x1 , y1 , z1 ) i
P2 (x2 , y2 , z2 ) to wektor ten ma współrzędne:
−→

P1 P2 = [x2 − x1 , y2 − y1 , z2 − z1 ]
Wektory możemy, więc utożsamiać z trójkami liczb rzeczywistych. Wektory
swobodne można dodawać i mnożyć przez liczby rzeczywiste (skalary). Dodawanie wektorów zdefiniowane jest dokładnie tak samo jak na płaszczyźnie,
podobnie definiujemy mnożenie przez skalary. Działania te można również
zdefiniować dla trójek liczb rzeczywistych:
[x1 , y1 , z1 ] + [x2 , y2 , z2 ] = [x1 + x2 , y1 + y2 , z1 + z2 ]
α[x1 , y1 , z1 ] = [αx1 , αy1 , αz1 ]
Struktura (R, +) jest grupą abelową (podobnie jak struktura wektorów swobodnych wraz z dodawaniem). Mnożenie skalarów przez wektory ma następujące własności: dla każdego a, b ∈ R3 , α, β ∈ R:
(i) α(a + b) = αa + αb,
(ii) (α + β)a = αa + βa,
(iii) (αβ)a = α(βa),
1
(iv) 1a = a.
Długość wektora
Jeśli wektor a ma współrzędne [xa , ya , za ] to jego długość jest wyrażona wzorem:
2
2
|a| = x2 + ya + za
a
Własności długości wektorów są podobne jak własności długości wektorów
na płaszczyźnie:
(i) |a + b| |a| + |b|,
(ii) |αa| = |α||a|.
Wektor a nazywa się wersorem jeśli |a| = 1. Wersory, który są położone
na osiach nazywamy wersorami osi i oznaczamy je i dla osi 0x, j dla osi 0y, k
dla osi 0z. Jak łatwo zauważy wersory osi mają współrzędne: i = [1, 0, 0], j =
[0, 1, 0], k = [0, 0, 1]. Jeśli a, b, c są trzema wektorami, a α, β, γ skalarami to
αa + βb + γc nazywamy liniową kombinacją wektorów a, b, c.
Każdy wektor da się jednoznacznie przedstawić jako liniową kombinację wersorów i, j, k. Jeśli wektor a ma współrzędne xa , ya , za to
a = xa i + ya j + za k.
Rzeczywiście a = [xa , ya , za ] = xa [1, 0, 0] + ya [0, 1, 0] + za [0, 0, 1] = xa i + ya j +
za k.
Wektory a, b, c nazywamy komplanarnymi wtedy i tylko wtedy gdy istnieje
płaszczyzna do której te wektory są

(…)

… + 22 =


12 = 2 3

1 √
P = 2 3 = 3.
2
Iloczyn mieszany
Niech a = [xa , ya , za ], b = [xb , yb , zb ], c = [xc , yc , zc ] będą trzema wektorami, wtedy liczbę (a × b) ◦ c nazywamy iloczynem mieszanym wektorów a, b i
c. Iloczyn mieszany można wyznaczyć w następujący sposób:
xa ya za
(a × b) ◦ c = xb yb zb
xc yc zc
Moduł iloczynu mieszanego wektorów a, b i c wyraża objętość równoległościanu
…].



Rozwiązanie Obliczamy: a ◦ b = 2, |a| = 22 + 12 = 5, |b| = 12 + 32 =

10 i otrzymujemy:
cos( (a, b)) =
a◦b
2
=√ √
|a||b|
5 10
Iloczyn wektorowy
Iloczynem wektorowym wektorów a = [xa , ya , za ] i b = [xb , yb , zb ] nazywamy
wektor, który ma następujące współrzędne:
[ya zb − yb za , xb za − xa zb , xa yb − xb ya ]
i oznaczamy go przez a × b.
Sposób obliczania iloczynu wektorowego. Iloczyn wektorowy wektorów a =
[xa , ya , za ] i b = [xb , yb , zb ] można wyrazić przez wyznacznik:
i j k
a × b = xa ya za
xb yb zb
gdzie i, j, k są wersorami osi. Wyznacznik ten formalnie nie ma sensu (pierwszy wiersz składa się z wektorów) ale pozwala łatwo zapamiętać sposób obliczania iloczynu wektorowego.
Można zauważyć, że:
(i) |a × b| = |a||b| sin( (a, b)),
(ii) wektor a × b jest ortogonalny do wektora a i b,
(iii) zwrot wektora a × b jest określony przez tzw. regułę śruby prawoskrętnej
lub trzech palców lewej dłoni.
(iv) a × b = 0 wtedy i tylko wtedy gdy a i b są wektorami kolinearnymi,
(v) a × b = −b × a,
(vi) (a + b) × c = a × c + b × c,
(vii) (αa) × b = α(a × b).
Z punktu (iv) łatwo wynika, że wektory a = [xa , ya , za ] i b = [xb , yb , zb ] są
kolinearne wtedy i tylko wtedy gdy:
ya
za
xa
=
=
xb
yb
zb
Zadanie…
... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz