Przestępstwa i kary w RP Szlacheckiej - omówienie

Nasza ocena:

3
Pobrań: 98
Wyświetleń: 1148
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Przestępstwa i kary w RP Szlacheckiej - omówienie  - strona 1 Przestępstwa i kary w RP Szlacheckiej - omówienie  - strona 2 Przestępstwa i kary w RP Szlacheckiej - omówienie  - strona 3

Fragment notatki:

Przestępstwa
publiczne i prywatne
publiczne - ścigane z urzędu
prawo wiejskie - bunt, zbójnictwo, przeciw interesom i dworowi pańskiemu, religii, moralności, dobrym obyczajom
prawo miejskie - kryterium była kara - publiczna lub prywatna + grzywna sądowa (mulkta)
rodzaje przestępstw publicznych
crimen laesae maiestatis - dotyczyło tylko osoby króla, nie obejmowało rodziny królewskiej; wymóg uczestnictwa delatora (donosiciela), gdy uniewinniono oskarżonego - ponosił karę identyczną (zasada talionu)
zdrada ojczyzny - bunty w porozumieniu z nieprzyjacielem, donoszenie nieprzyjacielowi o tajemnicach państwowych, poddanie wrogowi zamku; związanie rokoszu
przestępstwa przeciwko religii - apostazja (dotyczyło tylko przejścia na judaizm bądź islam); czary - nasiliło się w dobie reformacji
przeciw moralności i dobrym obyczajom - homoseksualizm i sodomia - kwalifikowana kara śmierci; także za cudzołóstwo (niekiedy lżejsze kary); karano nielegalną prostytucję
kradzież na szkodę skarbu publicznego - przywłaszczenie pieniędzy skarbowych, zagrożone karami majątkowymi, od 1710 przest. publiczne. Przestępstwem publicznym - fałszowanie monet
bunty, spiski - w prawie miejskim - karane śmiercią
przestępstwa przeciw przepisom pracy - umocnienie władzy rady miejskiej nad plebsem w mieście i pana nad chłopami na wsi
przestępstw przeciw pokojowi i porządkowi publicznemu - gwałty w postaci napadu na dom szlachcica (w przypadku czyjejś śmierci, po przeprowadzeniu skrutynium karano śmiercią); w prawie miejskim - gwałtowne najście na dom - śmierć; napady na drogach - kwalifikowana kara śmierci (wbicie na pal, ćwiartowanie żywcem, zawieszenie na haku)
prywatne - ścigane na podstawie skargi osoby prywatnej
zakaz jednania przy mężobójstwie
nie wystąpienie przez krewnych ze skargą - kara państwowa
rodzaje przestępstw
przeciw życiu i zdrowiu
kryminalne (umyślne), także domniemanie złego zamiaru - ścięcie
cywilne (nieumyślne) - wieża dolna rok i 6 tygodni + główszczyzna
kwalifikowane kary śmierci + infamia i konfiskata majątku za ojcobójstwo, małżonkobójstwo, dzieciobójstwo, krewnobójstwo,
pojedynek - walka szlachciców w wypadku zniewagi, obrazy uczuć - karalny, legalny w przypadku zgody króla
karalność wróżd, także samej zapowiedzi zemsty (nawet karą śmierci)
przestępstwa przeciw wolności i czci. porwanie
rapt - porwanie kobiety wbrew jej woli - infamia (w praktyce prawie kara śmierci), wprowadzono także skrutynium
potwarz - kalumnia - przeciwko czci, zaostrzono represję w przypadku drukowanych paszkwili

(…)

… na ludzi potrzebnych do pracy; istniał jednak szeroki zakres penalizacji życia wiejskiego
sam pan ustalał co jest zabronione a co dozwolone (nawet hazard, palenie tytoniu itd.)
łączenie kar świeckich i kościelnych
podział kar
kryminalne
kara śmierci
zwykłe - ścięcie (szlacheckie), powieszenie (nieszlacheckie, hańbiące), utopienie, rozstrzelanie
kwalifikowane - spalenie na stosie, wbicie na pal, zakopanie żywcem i następnie przebicie kołem, ćwiartowanie, łamanie kończyn, wplecenie w koło itp.
mogło być poprzedzone szeregiem udręczeń - szarpanie rozżarzonymi obcęgami, zadawanie okaleczeń, ciągnięcie związanego na desce na miejsce egzekucji, piętnowanie, chłosta itp.
kara mutylacyjna (kary na ciele, traciły na znaczeniu)
kary na skórze - piętnowanie, ucięcie ucha - tylko wobec stanów nieuprzywilejowanych
kary odzwierciedlające - budzące skojarzenie z popełnionym przestępstwem - spalenie na stosie podpalaczy i fałszerzy monet, ucięcie ręki za podniesienie jej na rodziców, palców u krzywoprzysiężcy
infamia, banicja, wywołanie - w postępowaniu zwykłym oraz zaocznym;
wywołaniec - traktowany jak zabity, majątek przechodził na spadkobierców, nie był konfiskowany; skazany musiał się chronić poza granicami…

potwarz - kalumnia - przeciwko czci, zaostrzono represję w przypadku drukowanych paszkwili
przestępstwa przeciwko mieniu
kradzież - zwykła, kwalifikowana (z włamaniem lub przy użyciu broni); przestępstwo hańbiące - śmierć przez powieszenie, hańbiące także - fałszowanie pieniędzy (śmierć kwalifikowana - spalenie), miar i wag
związek przyczynowy i wina
wina umyślna
wina nieumyślna, nie była odróżniana…
… od przypadku (dopiero od XVII)
dotyczyło zabójstwa
okoliczności wyłączające przestępność, zwolnienie od kary
bezkarność zabójstwa na infamisie i banicie nie posiadającym glejtu; rabusiu, złodzieju w trakcie popełniania przestępstwa; plebejuszu podającym się za szlachcica
osobach gwałcących pokój publiczny (dokonane przy wykonywaniu obowiązków służbowych, przez urzędnika)
osobach przy tłumieniu tumultu…
... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz