Historia administracji-Skrypt z wykładów

Nasza ocena:

3
Pobrań: 714
Wyświetleń: 1645
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Historia administracji-Skrypt z wykładów - strona 1 Historia administracji-Skrypt z wykładów - strona 2 Historia administracji-Skrypt z wykładów - strona 3

Fragment notatki:

ŚREDNIOWIECZE
Średniowiecze- epoko historyczna obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice
czasowe nie są ściśle ustalone. Za początek epoki umownie uznaje się rok 476- obalenia Romulusa
Augustusa, upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego.
Przyczyny upadku imperium romanum:
• Najazdy barbarzyńców w IV i Vw. (wędrówki ludów)
• Rozpad cesarstwa rzymskiego na część zachodnią i wschodnią
• Upadek civitates (miast rzymskich, więzi łączących miasta ze stolicą – Rzymem)
• Inflacja (psucie pieniądza przez cesarzy)
• Kryzys celu (wyczerpywała się idea uniwersalna i powstawały państwa narodowe, co jest
jednym z elementów dorobku średniowiecza
Najważniejsze informacje dot. Państwa Franków:
• Pod koniec V w. król Chlodwig zjednoczył plamiona Franków, jego państwo zajmowało
obszary dawnego cesarstwa zachodniorzymskiego
• Religia od 496r. – chrześcijaństwo
• Ustrój: monarchia, państwo patrymonialne (władca uznawany za właściciela całej ziemi –
ojcowizny). Państwo podzielone na hrabstwa (hrabiowie) oraz marchie (margrabiowie – w
okręgach nadgranicznych). Zastępcą króla w sprawach sądownictwa był palatyn.
• Renesans karoliński – okres panowania Karola Wielkiego (768-814) – restauracja cesarstwa
rzymskiego (800r.), rozkwit kultury i sztuki, reform pisma i języka łacińskiego, budowa
wspaniałej rezydencji w Akwizgranie.
• Traktat w Verdun: podział państwa Karola Wielkiego na trzy części przez jego wnuków w
843r. Lotar – tytuł cesarski , Włochy, Lotaryngia, Burgundia, Fryzja; Karol Łysy – państwo
zachodniofrankijskie (Francja); Ludwik Niemiecki- państwo wschodniofrankijskie
(Niemcy)
Feudalizm (feudum- lenno) – z terminem tym wiąże się różnorodna treść. Można w niej
rozgraniczyć dwa główne pojęcia:
1. „feudalizm” oznacza system wasalno-lenny (pojęcie węższe, najbardziej trafnie
odpowiadające pierwotnemu znaczeniu). W czasach monarchii frankijskiej człowiek wolny,
pozbawiony środków do życia poddawał się pod opiekę, czyli komendował, osobie bogatej i
potężnej. Komendującego nazywano wasalem; a tego który komendację przyjmował –
seniorem.
2. „feudalizm” oznacza typ społeczeństwa, w którym system wasalno-lenny odgrywał
zasadniczą rolę w utrzymaniu porządku społeczno-politycznego po upadku Imperium
Romanum (pojęcie szersze)
System lenny:
• Był to związek osobisty pomiędzy wolnymi ludźmi: panem (seniorem) a lennikiem
(wasalem)
• Zobowiązania umacniano przysięgą (choć nie zawsze towarzyszył jej hołd)
• Głównym obowiązkiem wasala była służba wojskowa (konnica) i służenie radą. W pełnym i
późnym średniowieczu zawsze otrzymywał on lenno.
Piramida feudalna (drabina feudalna):
Władztwo gruntowe:
Społeczeństwo średniowieczne to głównie ludzie rolni (charakter agrarny), żyjący z rolnictwa,
większość żyła na wsi. A dla wielu ludzi z miasta ważnym źródłem dochodów była uprawa roli i
hodowla. Stąd tak: wielkie znaczenie miało władztwo gruntowe, występujące niemal powszechnie
w średniowiecznej Europie.
Istota władztwa gruntowego polegała na tym, że właściciel ziemi

(…)

… wypowiedzenia posłuszeństwa królowi (rokosz), utrzymywały również wszystkie
dotychczasowe urzędy.
Prawa kardynalne - podstawowe zasady ustrojowe Rzeczypospolitej szlacheckiej uchwalone
przez sejm 1768 pod naciskiem Rosji. Były to: wolna elekcja, liberum veto, prawo do
wypowiedzenia posłuszeństwa królowi, wyłączne prawo szlachty do piastowania urzędów,
wyłączność szlachty do posiadania dóbr ziemskich…

Rezydencjalne Jego Królewskiej Mości”, Zygmunt III Waza, siedziba sejmu, ale sejmy
koronacyjne nadal odbywały się w Krakowie
Ustrój polityczny:
• Monarchia elekcyjna
Monarchia parlamentarna (zob. poniżej sejmy dawnej Rzeczypospolitej)
• Monarchia federacyjna
• Monarchia stanowa
• Demokracja szlachecka – po konstytucji nihil novi z 1505r.; naród szlachecki (10%),
następnie rządy oligarchii magnackiej (od 2 poł. XVII do XVIII w.)
Sejm dawnej Rzeczypospolitej:
• Sejm walny – trzy stany sejmujące: król, senat, sejm, proces ucierania się ustaw
• Sejm konwokacyjny – sejm podczas bezkrólewia, nie mógł zmieniać praw kardynalnych
• Sejm elekcyjny – zwoływany dla wyboru króla. Obradował na Woli pod Warszawą (pole
elekcyjne), głosować mógł każdy szlachcic (elekcja viritim). Wyniki ogłaszał interrex
prymas Polski, arcybiskup gnieźnieński
• Sejm koronacyjny – był to sejm, poprzedzający koronację elekta. Na sejmie tym król-elekt
dopełniał wszystkich formalności przygotowujących jego koronacją. Zaprzysięgał on
artykuły henrykowskie i pacta conventa
Sejmiki ziemskie, sejmiki przedsejmowe i zjazdy szlacheckie – zjazdy całej szlachty z
terenu danej ziemi bądź województwa. Sejmik uchwalał lokalne podatki i tworzył sąd…
… i pacta conventa zespoliły się w jedną całość. Każdy król elekt zobowiązany
był zaprzysiąc pacta conventa jako warunek objęcia tronu.
Pacta conventa osłabiały stanowisko króla w państwie, ich głównym celem była jednakże ochrona
Rzeczypospolitej przed wykorzystywaniem jej sił w interesach dynastycznych wybieralnych
monarchów. W 1768 pacta conventa weszły w skład uchwalonych przez sejm praw kardynalnych…
... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz