Dobra publiczne - wykład

Nasza ocena:

3
Pobrań: 364
Wyświetleń: 2079
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Dobra publiczne - wykład - strona 1 Dobra publiczne - wykład - strona 2 Dobra publiczne - wykład - strona 3

Fragment notatki:

Dobra publiczne    Kryteria decydujące o charakterze publicznym dobra:   •  kryterium użyteczności (kryterium społeczne),  •  kryterium odpłatności (kryterium ekonomiczne).  Według S. Owsiaka o tym, czy dane dobro ma charakter publiczny, czy  prywatny, decydują dwa kryteria 4:  •  kryterium użyteczności (kryterium społeczne),  •  kryterium odpłatności (kryterium ekonomiczne).  Jeśli chodzi o  kryterium użyteczności,  to korzyści z dobra prywatnego  ograniczają się najczęściej do jednej osoby, niekiedy do kilku osób.  Występuje tutaj tzw. zjawisko rywalizacji między użytkownikami danego  dobra. W dostępie do dóbr publicznych rywalizacja obywateli o  korzystanie z danego dobra nie istnieje.    Dobra publiczne dzielimy na::   •  czyste dobra publiczne oraz  •  dobra publiczne.     Dokonując charakterystyki dóbr publicznych, należy także dokonać  podziału na:  •  czyste dobra publiczne oraz  •  dobra publiczne.  Czyste   dobra  publiczne   charakteryzują się  zerową  możliwością  wykluczenia  (korzystanie z tych dóbr przez jedną osobę nie powoduje  zjawiska niemożności korzystania z niego przez inną, a nawet przez  wiele osób). Ponadto czyste dobra publiczne oznaczają się zerowym  kosztem krańcowym użycia, co oznacza, że udostępnienia ich innym  dodatkowym konsumentom nie powoduje wzrostu kosztów dla tych  dotychczasowych. Przykładami takich dóbr są: obrona narodowa,  bezpieczeństwo, telewizja publiczna, ochrona przeciwpożarowa, a także  najczęściej niewyczerpywalne elementy środowiska (np. powietrze).  Czyste dobra publiczne ze względu na koszty i brak technicznych  możliwości wykluczenia kogokolwiek muszą być w zasadzie finansowane  przez budżet (państwa, samorządu i inne fundusze publiczne), a więc  najczęściej za pośrednictwem systemu podatkowego lub innych danin  publicznych: opłaty, cła, składki itp.  Dobra publiczne  charakteryzują się tym, że pożytki z nich płynące są  zazwyczaj  wspólnie konsumowane, ale ze względu na ograniczoną  zdolność produkcyjną urządzeń czy też ograniczoną przepustowość  obiektów lub też skończone zasoby podlegają one zjawiskom  zatłoczenia lub przepełnienia czy wyczerpania. Są zatem widoczne  pewne elementy rywalizacji. Cechuje je stosunkowo niski koszt  krańcowy użycia (udostępnienia) oraz duża (ale jednak możliwa)  trudność wykluczenia. Dobra te finansowane są także co do zasady z  publicznych środków finansowych gromadzonych lokalnie, regionalnie  bądź centralnie. Do przykładów takich dóbr można zaliczyć: rzeki,  puszcze, wymiar sprawiedliwości, bezpieczeństwo wewnętrzne,  ... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz