Sekwencja pozycji - wykład

Nasza ocena:

3
Pobrań: 28
Wyświetleń: 798
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Sekwencja pozycji - wykład - strona 1 Sekwencja pozycji - wykład - strona 2 Sekwencja pozycji - wykład - strona 3

Fragment notatki:

Sekwencja pozycji Dotychczas patrzyliśmy na konglomerat pozycji z perspektywy statycznej, jako układ stały. Wypada obecnie obraz ożywić, wprowadzić zmienność i czynnik czasu. Otóż, oczywiście wszystkich pozycji i związanych z nimi ról z indywidualnego konglomeratu nie realizuje się równocześnie. W perspektywie czasu codziennego jednostka zmienia wielokrotnie swoją pozycję, aktywizuje jedną, zawiesza drugą. Wychodzi z domu do pracy i aktywizuje rolę zawodową, zawieszając rodzinną; staje się lekarzem, a nie mężem czy ojcem. Wychodzi ze szpitala i jedzie na kort, gdzie przestaje być lekarzem, a staje się tenisistą. Po drodze jest jeszcze kierowcą. Jest to odpowiednik tego samego zjawiska, które opisywaliśmy wcześniej w innym języku, mówiąc o krążeniu jednostki między różnymi kontekstami społecznymi: rodziną, pracą, rekreacją, religią itp. W różnych kontekstach społecznych, aktywizując różne ze swojego konglomeratu pozycji, człowiek jawi się jako ktoś inny. W pracy jest lekarzem, którego nikt nie podejrzewa nawet o pasje sportowe, na korcie jest tenisistą, o którego zawodzie nic nie wiadomo, w domu jest mężem czy ojcem, w kościele anonimowym wiernym. Otóż pozycję zaktywizowaną w danym kontekście społecznym, najważniejszą dla działań i interakcji podejmowanych tam właśnie, nazwiemy pozycją widoczną. Natomiast wszelkie pozycje danej osoby nieaktywne w danym momencie nazwiemy utajonymi. To poprzez pozycję widoczną inni identyfikują jednostkę, wskazują ją sobie jako partnera, nawiązują interakcje. Łatwiejszemu rozpoznaniu służy wspomaganie takiej widoczności pewnymi atrybutami zewnętrznymi. Lekarz zdejmuje marynarkę i wkłada biały kitel. Policjant ubiera się w mundur. Pływak wkłada slipy i czepek. Kucharz nosi wielką białą czapkę. Zmienność pozycji może występować nie tylko w czasie codziennym, ale także w dłuższych przedziałach czasowych, a wreszcie w całym okresie życia ludzkiego, w czasie biograficznym. Życiorys każdego człowieka składa się z listy pozycji społecznych, które zajmował nie równocześnie, lecz kolejno. Był najpierw niemowlęciem, potem dzieckiem, potem nastolatkiem, człowiekiem dojrzałym, wreszcie starym. Był uczniem, studentem, pracownikiem i emerytem. Był gońcem, a potem urzędnikiem, a potem kierownikiem, a potem dyrektorem działu, a potem prezesem firmy. Był wolontariuszem, a potem lekarzem, a potem ordynatorem, a potem dyrektorem szpitala. Mówimy tu o pewnej sekwencji po/ycji typowo następujących po sobie. Gdy obracamy się w kontekście zawodowym, taka sekwencja to inaczej kariera, a zmiana pozycji to awans zawodowy. Szczeble kariery bywają wyznaczane mniej lub bardziej rygorystycznie. Dla systemów biurokratycznych charakterystyczny jest znaczny rygoryzm i sformalizowanie następstwa pozycji (urzędów), jakie się zajmuje. Nie można tu przeskoczyć żadnego szczebla, a objęcie kolejnej pozycji jest obwarowane wyraźnymi i ostrymi kryteriami. U nas taki sformalizowany charakter ma na przykład kariera naukowa, gdzie trochę podobnie jak w cechach średniowiecznych wyznaczone są wyraźne szczeble „terminowaniaʺ (asystent, starszy asystent, adiunkt), „samodzielnościʺ (doktor habilitowany, docent) i „mistrzostwaʺ (profesor nadzwyczajny, profesor zwyczajny). W innych krajach, np. w USA, sekwencja jest luźniejsza i zależy bardziej od osiągnięć niż kolejności szczebli czy „wysługi latʺ. Ale są i takie, gdzie jest jeszcze bardziej sformalizowana niż u nas. Tu przytoczę prawdziwą i pouczającą anegdotę. Otóż, po ukończeniu u mnie studiów doktora

(…)

… przy wyłanianiu przywódcy. Podobnie o zdobyciu intratnych posad decyduje czasami przynależność partyjna kandydata. Może to być nawet sformalizowane, jak w systemie tzw. nomenklatury w krajach realnego socjalizmu, gdzie istniała cała lista stanowisk, które zająć mogli tylko członkowie partii komunistycznej. Pewne sekwencje kariery mogą być zwyczajowo zastrzeżone dla określonej rasy czy grupy etnicznej. W USA…
… od konkretnych działających w ich ramach osób. Typowe różnice między systemami społecznymi dotyczą piędu dychotomicznych przeciwstawień: uniwersalizm‐partykularyzm rekrutacji do pozycji i ról, osiąganie‐przypisanie jako metoda zdobywania statusu, indywidualizm‐kolektywizm jako dominująca baza identyfikacji działającego, afektywność‐neutralność jako dopuszczalność lub zakaz emocji, oraz całościowość…
... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz