Ogólna charakterystyka systemu bankowego i instytucji bankowych - wykład

Nasza ocena:

3
Pobrań: 182
Wyświetleń: 1813
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Ogólna charakterystyka systemu bankowego i instytucji bankowych - wykład - strona 1 Ogólna charakterystyka systemu bankowego i instytucji bankowych - wykład - strona 2 Ogólna charakterystyka systemu bankowego i instytucji bankowych - wykład - strona 3

Fragment notatki:

Dr. Iwona Maciejczyk
Usługi banków inwestycyjnych i komercyjnych
Wykład V – Ogólna charakterystyka systemu bankowego i instytucji bankowych
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA SYSTEMU BANKOWEGO I INSTYTUCJI BANKOWYCH
System bankowy - obejmuje całokształt instytucji bankowych a także normy określające wzajemne powiązania i stosunki z otoczeniem.
1. Funkcje systemu bankowego:





stworzenie mechanizmów gromadzenia środków oraz ich inwestowania.
zapewnienie możliwości dokonywania płatności między podmiotami gospodarczymi, transferu w czasie i ponad granicami.
zapewnienie skutecznych rozwiązań w zakresie zarządzania ryzykiem bankowym.
zapewnienie informacji cenowej, co stwarza możliwości podejmowania decyzji przez podmioty gospodarcze.
stworzenie warunków do transformacji środków inwestowania (co do czasu, wielkości i ryzyka).
2. Czynniki mające wpływ na rozwój systemu bankowego:




porządek społeczny i gospodarczy, który określa społeczne wartości i cele gospodarcze.
struktura i wielkość popytu na usługi bankowe.
regulacje prawne.
skłonność banków do innowacji.
3. Ogólna charakterystyka systemu bankowego:
W skład systemu bankowego wchodzą:

bank centralny

banki spółdzielcze

banki operacyjne (uniwersalne i depozytowo-kredytowe)

banki specjalne (inwestycyjne, hipoteczne, rolne, komunalne, etc.)

kasy oszczędnościowo-pożyczkowe: uniwersalne i wyspecjalizowane
Banki operacyjne - celem działania jest dążenie do zaspokojenia potrzeb podmiotów gospodarujących w zakresie usług bankowych, przy
równoczesnym dążeniu do wypracowania zysku, zachowaniu płynności i zachowaniu zaufania klientów.
Banki specjalne - banki, których sfera działania jest specyficzna pod względem zakresu i formy działania albo rodzaju klientów. Specjalizacja
banków prowadzi do podziału na banki depozytowo-kredytowe i inwestycyjne.
Tendencje w bankowości:

Zanikanie tradycyjnych barier między poszczególnymi typami instytucji finansowych.

Tendencje do zmniejszania liczby banków poprzez tworzenie instytucji w ramach regionalnych ugrupowań.

Tendencje do powstawania konglomeratów finansowych (holdingów, koncernów).

Liberalizacja, deregulacja rynku.

Wprowadzanie norm ostrożnościowych ograniczających ryzyko bankowe.

Innowacje bankowe.

Wykształcenie się transgranicznej bankowości.

Intensyfikacja pozabilansowych form aktywności banków.
4. Różne systemy bankowe w UE:



W Niemczech duży udział kas oszczędnościowo-pożyczkowych, banków spółdzielczych i komercyjnych
W Wielkiej Brytanii większościowy udział w systemie bankowym maja banki wyspecjalizowane
We Francji następuje dynamiczny wzrost roli banków uniwersalnych
Podstawę kształtowania sektora bankowego w Unii Europejskiej stanowiły Pierwsza i Druga Dyrektywa Bankowa:


Głównymi postanowieniami Pierwszej Dyrektywy Bankowej było:
 Wprowadzenie warunku posiadania licencji przez instytucje gromadzące wkłady i udzielające kredytów
 Ustalenie ogólnych zasad uzyskiwania licencji na prowadzenie działalności bankowej
 Zniesienie wielu ograniczeń przy otwieraniu placówek zagranicznych
 Definicja i ochrona nazwy “bank”
 Ogólne wytyczne dotyczące przestrzegania warunków płynności instytucji kredytowych
Głównymi postanowieniami Drugiej Dyrektywy Bankowej było:
1
Dr. Iwona Maciejczyk
Usługi banków inwestycyjnych i komercyjnych
Wykład V – Ogólna charakterystyka systemu bankowego i instytucji bankowych




Określenie wysokości minimalnego kapitału instytucji kredytowej (5 mln euro)
Przyjęcie zasady nadzoru nad instytucją kredytową przez kraj pochodzenia
Kontrola udziałowców instytucji kredytowej przez urząd ds. nadzoru
Ograniczenie udziałów instytucji kredytowej w instytucjach niebankowych
5. Bank w UE:
Instytucja kredytowa - przedsiębiorstwo, które przyjmuje depozyty lub inne fundusze podlegające zwrotowi od ludności oraz udziela kredytów
na swój własny rachunek, a także jest nią instytucja pieniądza elektronicznego wydająca pieniądz w formie elektronicznej.
W wytycznych UE występuje podział na:

banki depozytowo-kredytowe

banki inwestycyjne

banki uniwersalne
Zasada jednolitej licencji - instytucje kredytowe, które uzyskały licencję w państwie członkowskim mogą prowadzić działalność na obszarze
innych państw członkowskich bezpośrednio bądź poprzez utworzenie oddziału tej instytucji lub jej filii.
Instytucja finansowa - przedsiębiorstwo inne niż instytucja kredytowa, którego podstawową działalnością jest nabywanie pakietów akcji lub
wykonywanie jednego lub więcej spośród wymienionych rodzajów działalności:

Udzielanie kredytów

Leasing finansowy

Usługi transferu środków pieniężnych

Emisja i administrowanie środkami płatności

Gwarancje i zobowiązania

Obrót na własny rachunek lub na rachunek klienta

Doradztwo

Zarządzanie portfelem i doradztwo inwestycyjne
Oddział - jest miejscem prowadzenia działalności, które prawnie stanowi zależną cześć instytucji kredytowej i realizuje bezpośrednio wszystkie
bądź niektóre spośród transakcji nieodłącznie związanych z działalnością instytucji kredytowych. Oddział nie posiada zatem samodzielności i
osobowości prawnej.
Filia - Jest to podmiot, w którym podmiot dominujący (spółka matka, parent udnertaking) posiada większość głosów na walnym zgromadzeniu
lub ma prawo do powoływania lub odwoływania większości członków organu, a jednocześnie jest akcjonariuszem lub udziałowcem tej jednostki,
lub ma prawo do wywierania dominującego wpływu na podmiot zależny.
Instytucja depozytowo-kredytowa - to przedsiębiorstwo, którego działalność polega na przyjmowaniu wkładów i innych zwrotnych walorów
klientów oraz udzielaniu kredytów na własny rachunek
Firmy inwestycyjne - obsługują operacje papierami wartościowymi, każda osoba prawna, której regularna działalność zawodowa lub
gospodarcza polega na świadczeniu jednej lub większej liczby usług inwestycyjnych na rzecz osób trzecich i/lub prowadzeniu jednego, lub
większej liczby, rodzajów działalności inwestycyjnej, i podlegają równorzędnemu nadzorowi ostrożnościowemu, odpowiedniemu do ich formy
prawnej. Zakres usług firm inwestycyjnych:

Przyjmowanie i przekazywanie zleceń.

Realizacja zleceń w imieniu klientów.

Zawieranie transakcji na własny rachunek.

Doradztwo inwestycyjne.

Emisja instrumentów finansowych

Prowadzenie Wielostronnych Platform Obrotu.
Holding - grupa podmiotów powstających w stosunkach zależności lub dominacji, między którymi występują bliskie powiązania. Nie jest on
samodzielnym uczestnikiem rynku, nie posiada osobowości prawnej, wyodrębnionej struktury organizacyjnej ani własnego zaplecza
personalnego i majątkowego. Typy holdingów:

Holding finansowy - grupa podmiotów, w której pierwotnym podmiotem dominującym jest instytucja finansowa, która nie jest
dominującym podmiotem nieregulowanym, a w skład grupy wchodzą wyłącznie lub w większości banki, instytucje kredytowe lub
instytucje finansowe, przy czym przynajmniej jednym podmiotem zależnym jest bank krajowy, bank zagraniczny lub instytucja
kredytowa.

Holding bankowy - powstały jako wynik powszechnej formy konsolidacji w systemie bankowym, w której zamiast banku dominującego
występuje spółka holdingowa niebędąca bankiem, a jedynie posiadaczem znaczących pakietów zależnych.
 Krajowy - pierwotnym podmiotem dominującym jest bank krajowy,
2
Dr. Iwona Maciejczyk
Usługi banków inwestycyjnych i komercyjnych
Wykład V – Ogólna charakterystyka systemu bankowego i instytucji bankowych


 Zagraniczny - grupa podmiotów, w której pierwotnym podmiotem dominującym jest bank zagraniczny.
Holding mieszany - grupa podmiotów, w której pierwotnym podmiotem dominującym jest podmiot niebędący bankiem, instytucją
kredytową, instytucją finansową, a przynajmniej jednym podmiotem zależnym jest bank krajowy, bank zagraniczny lub instytucja
kredytowa.
Holding hybrydowy - grupa podmiotów, w której pierwotnym podmiotem dominującym jest instytucja finansowa, a w skład grupy
wchodzą w większości podmioty niebędące bankami krajowymi, bankami zagranicznymi, instytucjami kredytowymi ani instytucjami
finansowymi, zaś przynajmniej jednym podmiotem zależnym jest bank krajowy.
6. Konglomerat:
Konglomerat finansowy - Forma działalności na rynku finansowym, która umożliwia rozszerzenie zakresu świadczonych usług finansowych
poprzez powiązania instytucji finansowych z różnych sektorów rynku. Do powstania konglomeratu dochodzi zwykle w wyniku przejmowania
większościowych pakietów udziałów lub tworzenia podmiotów zależnych – spółek córek, czego wynikiem są kapitałowe powiązania między
usługodawcami reprezentującymi różne sektory rynku finansowego, w tym zawsze sektor ubezpieczeniowy.
Główne przyczyny powstawania:

dążenie do osiągnięcia efektu synergii,

oszczędność kosztów,

dywersyfikację przychodów,

posiadanie większych zasobów informacji.
Konglomerat finansowy musi spełnić następujące warunki:

Musi być uregulowany dyrektywą,

Co najmniej jeden z podmiotów w grupie funkcjonuje w sektorze ubezpieczeń i co najmniej jeden funkcjonuje w sektorze bankowym
lub sektorze usług inwestycyjnych,

Podmioty muszą prowadzić skonsolidowane działania,

Wskaźnik sumy bilansowej podmiotów sektora finansowego objętych i nieobjętych regulacją, w grupie do sumy bilansowej grupy jako
całości powinien przekraczać 40%
Struktura konglomeratu:

strukturze wertykalnej, gdy kryterium wyodrębnienia tworzyć będą powiązania kapitałowe między podmiotem dominującym w grupie
a pozostałymi podmiotami lub

strukturze horyzontalnej, gdy grupę worzą podmioty powiązane umową o zarządzanie lub inną umową o podobnym charakterze,
skupiającą instytucje kredytowe, firmy inwestycyjne i zakłady ubezpieczeń, które nie tracąc swojej samodzielności prawnej, jako pewna
całość świadczą usługi w różnych sektorach rynku finansowego.
Korzyści z istnienia konglomeratów:

wzrost wartości dla akcjonariuszy

możliwość nabycia pakietu różnych produktów i usług finansowych

dla klientów dostęp do różnych typów usług finansowych pod jednym dachem.
Przeprowadzone badanie:

najwyższy zwrot na aktywach ROA - konglomeraty mieszane,

najniższy zwrot na aktywach ROA – konglomeraty bankowe.

najwyższy zwrot na kapitale ROE – konglomeraty o profilu bankowym.

najniższy zwrot na kapitale ROE - konglomeraty ubezpieczeniowe.
Zagrożenia wynikające z istnienia konglomeratów:

Zarażanie poprzez kanał informacyjny polega na utracie zaufania klientów do innych instytucji wchodzących w skład konglomeratu w
sytuacji, gdy stracą zaufanie do jednego z podmiotów, np. na skutek złych wyników finansowych czy ujawnienia afery gospodarczej
(charakter psychologiczny)

Zarażenie poprzez kanał powiązań kapitałowych może „przechodzić” zarówno z winy spółki córki na spółkę matkę, jak i z winy spółki
matki na spółkę córkę (charakter faktyczny)

Spółka matka odpowiada za całą grupę, więc kłopoty którejkolwiek ze spółek podporządkowanych odzwierciedlają się w jej wynikach
skonsolidowanych.

Samo powstawanie konglomeratów finansowych w rezultacie fuzji i przejęć niesie określone ryzyko, które istotnie różni się w zależności
od tego, czy mamy do czynienia z przejęciem krajowym, czy transgranicznym.
3
Dr. Iwona Maciejczyk
Usługi banków inwestycyjnych i komercyjnych
Wykład V – Ogólna charakterystyka systemu bankowego i instytucji bankowych
Konglomerat finansowy międzynarodowy – grupa podmiotów spełniająca trzy warunki:

prowadzenie działalności przynajmniej w dwóch z najważniejszych sektorów finansowych

prowadzenie działalności podstawowej przede wszystkim w sektorze finansowym

niepodleganie jednolitym wymogom adekwatności kapitałowej
7. Bank:
Bank - jest osobą prawną, utworzoną zgodnie z przepisami ustaw, działając na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności
bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym.
Banki mogą być tworzone jako:

banki państwowe

banki spółdzielcze

banki w formie spółek akcyjnych
Przedsiębiorstwo bankowe - samodzielna jednostka organizacyjna, określająca na podstawie własnych decyzji zakres swego działania, swą
organizację wewnętrzną, globalną strategię i czy politykę. Przedsiębiorstwo to prowadzi określoną działalność gospodarczą, obejmujące:
przyjmowanie wkładów, dokonywanie rozliczeń pieniężnych i różnego rodzaju operacji finansowych, w tym udzielanie kredytów i poręczeń,
lokowanie w sposób celowy zebranych środków. Przedsiębiorstwo bankowe świadczy swe usługi odpłatnie i zmierza do osiągania zysku.
Rola banku w gospodarce:

Udział w kreacji pieniądza

Udział w społecznym podziale pracy

Dokonywanie alokacji i transformacji środków
Czynności bankowe w Polsce:

Przyjmowanie wkładów pieniężnych

Prowadzenie innych rachunków bankowych

Udzielanie kredytów

Udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych oraz otwieranie akredytyw

Przeprowadzanie bankowych rozliczeń

Wydawanie, rozliczanie i umarzanie pieniądza elektronicznego

Udzielanie pożyczek pieniężnych oraz kredytów konsumpcyjnych

Operacje czekowe i wekslowe

Wydawanie kart płatniczych

Terminowe operacje finansowe

Nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych

Przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych
Funkcje banku:


Funkcja komercyjna – dążenie do maksymalizacji zysku, który zwiększałby kapitał banku i umożliwiał wypłatę dywidendy dla
akcjonariuszy
Funkcja służebna - bezpieczeństwo dla deponentów, dopływ kredytów do przedsiębiorstw
8. Kredyty:
Kredyt bankowy - stosunek ekonomiczny między kredytobiorcą a kredytodawcą, polegający na postawieniu przez bank do dyspozycji
kredytobiorcy środków pieniężnych na określony cel, a kredytobiorca w zamian zobowiązuje się zwrócić je z odsetkami w umownym terminie.
Zdolność kredytowa - zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w umownie określonych terminach.
Funkcje kredytu:

rozdzielcza

dochodowa

motywacyjna

emisyjna
4
Dr. Iwona Maciejczyk
Usługi banków inwestycyjnych i komercyjnych
Wykład V – Ogólna charakterystyka systemu bankowego i instytucji bankowych
Cechy kredytu:

celowość

zwrotność

terminowość

oprocentowanie

zabezpieczenie
Podział kredytów:

ze względu na okres kredytowania:
 kredyty krótkoterminowe - do 1 roku
 kredyty średnioterminowe - z terminem spłaty od 1 roku do 3 lat
 kredyty długoterminowe - z terminem spłaty powyżej 3 lat

ze względu na przedmiot kredytu:
kredyt towarowy (handlowy, kupiecki)
 kredyt pieniężny (bankowy, finansowy)

ze względu na przeznaczenie:
 dla osób indywidualnych np. konsumpcyjne (gotówkowe, ratalne, salda debetowe, mieszkaniowe, samochodowe, na zakup
papierów wartościowych, studenckie)
 dla przedsiębiorstw np. obrotowy (bieżący), inwestycyjny (rozwojowy)

ze względu na technikę operacji kredytowych:
 kredyt w rachunku bieżącym
 kredyt udzielany w formie jednorazowej wypłaty
 kredyt w rachunku kredytowym (pożyczkowym)

ze względu na walutę kredytu:
 w walucie krajowej (złotowe),
 dewizowe (udzielane w walutach obcych),
 denominowane (udzielane w walucie zagranicznej, natomiast wypłata następuje w walucie krajowej jako równowartość
kwoty kredytu według kursu obowiązującego w dniu wypłaty)

ze względu formy kredytowania:
 kredyty akceptacyjne
 kredyty czekowe
 kredyty lombardowe
 kredyty hipoteczne
 kredyty inkasujące wierzytelności

ze względu na sposób przekazywania środków:
 gotówkowe
 bezgotówkowe

ze względu na specjalne warunki:
 kredyty komercyjne
 kredyty preferencyjne

ze względu na sposób spłaty:
 kredyty o stałych bądź zmiennych ratach kapitałowych,
 kredyty o stałej bądź zmiennej stopie procentowej,
 kredyty annuitetowe, w których łączne spłaty kapitału i odsetek są jednakowe, początkowo kredytobiorca płaci większe
odsetki i mniejsze raty kapitałowe, następnie wraz z upływem czasu na skutek zmniejszania się zadłużenia część odsetkowa
zmniejsza się, zwiększa się natomiast udział raty kapitałowej w okresowej spłacie,
 kredyty, w których odsetki płacone są „z góry” (odsetki dyskontowe) bądź „z dołu”, o ustalonych ratach w trakcie trwania
umowy kredytowej
Koszty kredytu:

Prowizja - cena, jaką musi zapłacić kredytobiorca za świadczone usługi bankowe w związku z obsługą udzielonego kredytu

Oprocentowanie kredytu - cena, jaką musi zapłacić kredytobiorca za czasowe użytkowanie pożyczonego kapitału

Opłata manipulacyjna– opłata za dokonanie przelewu środków pieniężnych na rachunek kredytobiorcy
Formy prawnego zabezpieczenia kredytów:

Zabezpieczenia osobiste – poręczenie osób trzecich, gwarancje bankowe, poręczenie wekslowe, cesja dokumentów inkasujących
wierzytelność.

Zabezpieczenie rzeczowe – blokada środków na rachunku bankowym, zastaw rzeczy, hipoteka.
5
Dr. Iwona Maciejczyk
Usługi banków inwestycyjnych i komercyjnych
Wykład V – Ogólna charakterystyka systemu bankowego i instytucji bankowych
Wymogi formalne warunkujące udzielenie kredytu:

wniosek kredytowy

umowa o kredyt
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością która ubiega się o kredyt musi złożyć następujące dokumenty:

Dokumenty prawne (akt notarialny założenia spółki, odpis z Krajowego Rejestru Sądowego)

Dokumenty z Urzędu Skarbowego (zaświadczenie o niezaleganie z podatkami)

Dokumenty z ZUS

Dokumenty z innych banków (opinii bankowa)

Dokumenty finansowo – księgowe

Dokumenty dotyczące prawnego zabezpieczenia kredytu
Elementy decyzji kredytowej:

przeznaczenie kredytu

kwotę kredytu

terminy spłat

oprocentowanie

zabezpieczenie
Elementy umowy kredytowej:

strony umowy

kwota i waluta kredytu

zasady i termin spłaty kredytu

wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany

sposób zabezpieczenia spłaty kredytu

termin i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych

wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje

warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy.
Obowiązki stron umowy kredytowej:

Kredytodawca:
 oddać do czasowej dyspozycji kredytobiorcy określoną kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem
na określony cel
 przestrzegać warunków umowy
 rozpatrzenie wniosku kredytowego w jak najszybszym terminie (najczęściej 14 dni od daty wpływu)

Kredytobiorca:
 zobowiązuje się wykorzystać przeznaczony kredyt zgodnie z celem określonym w umowie
 zwrócić kredyt wraz z odsetkami w umownie ustalonych terminach
 dokonać zapłaty prowizji oraz i innych opłat od udzielonego kredytu.
 spełnić wymogi banku w zakresie zabezpieczenia kredytu.
Prawa stron umowy kredytowej:

Kredytodawca:
 cofnąć udzielony kredyt, gdy nie jest on wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem
 kontrolować celowość wykorzystania kredytu przez kredytobiorcę
 dokonywać badań dokumentów niezbędnych dla oceny sytuacji finansowej oraz oceny wiarygodności kredytobiorcy

Kredytobiorca:
 nie podpisanie umowy na czas co równoznaczne jest z rezygnacją z kredytu
 ubieganie się o odszkodowanie na wypadek nieuzasadnionego cofnięcia kredytu
Sposoby uruchamiania kredytu:

przelanie całości lub części (transzy) kredytu z rachunku kredytowego na wskazany przez kredytobiorcę rachunek

zapłata bezpośrednio z rachunku kredytowego faktur i rachunków przedstawionych przez kredytobiorcę.

otwarcie akredytyw

w przypadkach dopuszczonych obowiązującymi przepisami wypłata gotówki w kwocie określonej w umowie o kredyt

w innej formie, określonej w umowie o kredyt
Konsekwencje niedotrzymania warunków umowy:

czynności windykacyjne.

zapłata kosztów sądowych
6
Dr. Iwona Maciejczyk
Usługi banków inwestycyjnych i komercyjnych
Wykład V – Ogólna charakterystyka systemu bankowego i instytucji bankowych



zapłata odsetek od kredytu przeterminowanego lub wypowiedzianego (odsetki karne)
zapłata odsetek naliczone za okresu obrachunkowe (czas udzielenia kredytu)
zapłata sumy
9. Rachunki bankowe:





Rachunek bieżący
Rachunki pomocnicze
Rachunki lokat terminowych
Rachunki do rozliczeń zagranicznych
Rachunki skonsolidowane
Obsługa obrotu bezgotówkowego na rachunku bankowym:

Polecenie przelewu

Polecenie zapłaty

Czek rozrachunkowy

Czeki potwierdzone ( akceptowane)

Karta płatnicza
7
... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz