Geneza konstytucji wspóczesnej

Nasza ocena:

5
Pobrań: 798
Wyświetleń: 1869
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Geneza konstytucji wspóczesnej - strona 1

Fragment notatki:

Geneza konstytucji współczesnej
Już w starożytnej Grecji w V wieku p.n.e. niektórych państwach-mia­stach istniały akty prawne stwarzające podwaliny ich ustroju i znano pojęcia zasad regulujących porządek demokratyczny (eunomia) oraz odnoszących się do zasad równości i sprawiedliwości (isonomia). W średniowieczu także spotykamy akty prawne o doniosłym znaczeniu dla ustroju poszczególnych państw. Jako przykład wymienić można „Kartę Królestwa León" z roku 1188, angielską „Mag­na Charta" z 1215 r., węgierską „Złotą Bullę" Andrzeja II z 1222 r., „Przyrzecze­nia Uroczyste" z Kulm (Chełmno) z 1233 r., „Złotą Bullę" Karola IV z 1356 r. czy polską konstytucję, „nihil novi" z 1505 r.
Kilka takich aktów powstało m, in. jako skutek angielskiej rewolucji purytań­skiej siedemnastego wieku. Należały do nich np. „Petition of Rights" z 1628 r., „Agrement of the People" z 1647 r. oraz cromwellowski „Instrument of Go­vernment" z 1654 r., Pomimo że nie można ich także uznać za konstytucje w ustalonym przez nas znaczeniu tego słowa, od wymienionych już dokumentów różniło je przede wszystkim, iż ich celem w mniejszym stopniu było poręczanie praw stanowych, opis sposobów następstwa tronu czy gwarantowanie wolności religijnych, (co najczęściej bywało wynikiem historycznego przypadku), a bar­dziej nakierowane były na urzeczywistnienie pewnego ideału państwa - „w któ­rym panują prawa, a nie ludzie" (James Harrington).
Powstawanie wczesnych form konstytucjonalizmu przerwane zostało po­wszechnym rozwojem ustrojów absolutystycznych i dopiero czasy rewolucji amerykańskiej z lat siedemdziesiątych XVIII w. wytworzyły akty, które uznać można za konstytucje we współczesnym tego słowa znaczeniu. Pierwsze konsty­tucje uchwalone zostały, zatem w ostatnich latach XVIII wieku. Należą do nich: konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki Płn. z roku 1787 (weszła w życie dwa lata później), polska ustawa rządowa z roku 1791 (Konstytucja 3 Maja) oraz konstytucje francuskie: z roku 1791 bazująca na Deklaracji Praw Człowie­ka i Obywatela, jakobińska konstytucja z roku 1793 oraz konstytucja Konsulatu z 1799 roku. W literaturze można spotkać się z twierdzeniem, że już pierwsze siedemnastowieczne Karty, powstające w koloniach angielskich Ameryki Płn., np. w New Jersey, Rhode-Island, Connecticut, Delawere, Pennsylvannia, Maryland, Massachusetts, należy uznać za pierwsze współczesne akty konstytucyjne. Z formalnego punktu widzenia dokumenty te były rzeczywiście ustawami za­sadniczymi, ich uchwalenie było - przynajmniej częściowo - rozstrzygnięciem narodu, jednakże wszystkie one rangę najwyższego prawa zastrzegały prawu angielskiemu, co było równoznaczne z przekazaniem suwerenności angielskiemu parlamentowi. Przyczyny: specyficzne dla poszczególnych państw
czynniki uniwersalne:


(…)

… przez władze usprawiedliwia wystąpienie przeciwko niej
teoria umowy społecznej
teoria podziału władz
przełom światopoglądowy i rozszerzenie poglądów racjonalistycznych
teorie liberalizmu i egalitaryzmu akcentujące wolność i równość wszystkich obywateli, niezależni ich przynależności stanowej …
... zobacz całą notatkę



Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz