Utylitaryzm

Nasza ocena:

3
Pobrań: 161
Wyświetleń: 917
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Utylitaryzm - strona 1 Utylitaryzm - strona 2 Utylitaryzm - strona 3

Fragment notatki:


Pierwszym  liberałem  par excellence  (choć wciąż  nie znającym  tego  określenia)  był  John  Locke (1632-1704), który dostarczył partii wigów (Whigs) ideologicznego uzasadnienia dla  dokonanej   przez   nich   1688   antyabsolutystycznej   i   antylegitymistycznej   „Rewolucji  Chwalebnej”   (Glorious   Revolution)   oraz   przedstawił   (Dwa   traktaty   o   rządzie   1690],  Warszawa   1992)   kompletną   wizję   nowego   porządku   społeczno-politycznego,   uznającą   za  jedyny cel działania rządu ochronę życia, wolności i własności jednostek. Dla   Locke`a     wszelka   wiedza   pochodzi   jedynie   z   doświadczenia,   które   „notuje”   swoje  odkrycia w umyśle będącym pierwotnie „niezapisaną kartą” (tabula rasa); z tej racji Locke  wiele   energii   włożył   w   zwalczanie   teorii   idei   wrodzonych   –   zarówno   logicznych,   jak  religijnych i moralnych. Będąc empirystą, nie był on jednak sensualistą, albowiem większe  znaczenie od zmysłowych „postrzeżeń” (sensations) przyznawał doświadczaniu faktów przez  operacje   umysłu   (reflexion)   oraz   doświadczeniu   wewnętrznemu   (introspekcji).   I   z   teorii  wiedzy   Locke`a,   i   z   dokonanej   przez   niego   krytyki   pojęcia   substancji,   wynikało  antymetafizyczne   rozumienie   samych   zadań   filozofii,   której   punkt   ciężkości   został  przesunięty z teorii bytu na teorię poznania (epistemologię).  John Locke zajmował się głównie  teorią poznania.  W jej ramach stworzył aparat pojęciowy,  będący później podstawą wielu systemów filozoficznych od   empiryzmu   po   fenomenologię.   Wyjściem do jego rozważań była z jednej strony fascynacja jasnością myślenia  Kartezjusza,  a  z   drugiej   zdroworozsądkowy   osąd   rzeczywistości   przejęty   od   Roberta   Boyle' a   i   Francisa  Bacona.    Celem   Locka   stało   się   stworzenie   systemu   pojęć,   których   klarowność  dorównywałaby   systemowi   Kartezjusza,   ale   bardziej   zgodnego   ze   zdroworozsądkowym  podejściem do rzeczywistości. Być może największym dokonaniem Locke'a w dziedzinie filozofii polityki było opracowanie  teorii rządów republikańskich, która odzwierciedlała poglądy charakterystyczne również dla  wielu   innych   myślicieli   klasycystycznych.   Teoria   klasycznego   republikanizmu   z   czasem  została   przekształcona   w  teorie   nowoczesnych 

(…)

… własnych poglądów w ramach wspólnoty, oraz
do prowadzenia własnej działalności gospodarczej, co pociąga też za sobą prawo do
posiadania własnego majątku.
Tradycję empiryzmu– specjalnie rozwijając empiryzm metodologiczny – w XIX w. myśliciel,
który najbardziej przyczynił się do nadania l. nowej postaci w ogóle – John Stuart Mill
(1806-1873).
Od Benthama i swojego ojca Jamesa przejął zasadę użyteczności…
… się do nadania
l. nowej postaci w ogóle – John Stuart Mill (1806-1873).
Dwóch największych po Locke`u myślicieli wydał l. arystokratyczny we Francji. Pierwszy z
nich – Monteskiusz [właściwie: Charles-Louis de Secondat, bar. de la Brède de Montesquieu]
(1689-1755) zasłynął przede wszystkim jako autor nowej (i czytelniejszej od Locke`ańskiej)
teorii podziału władz na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą…
… arystokratycznej jest suwerenność części
ludu, a zasadą umiarkowanie; naturą republiki demokratycznej jest suwerenność ludu, a
zasadą cnota. Drugi myśliciel – Benjamin-Henri Constant de Rebecque (1767-1830) dokonał
sławnego rozróżnienia pomiędzy wolnością
starożytnych, polegającą na zbiorowym
uczestnictwie w podejmowaniu decyzji politycznych przy pozostawianiu państwu zupełnej
władzy nad życiem prywatnym jednostki, a wolnością nowożytnych, ceniących sobie nade
wszystko autonomię sfery prywatnej, wolnej od ingerencji państwa. Admiracja obu autorów
dla monarchii konstytucyjnej, jak również wyczulenie Monteskiusza na splot uwarunkowań
geograficznych,
obyczajowych,
wyznaniowych
i
ekonomicznych,
tworzących
niepowtarzalnego esprit des lois każdej konkretnej wspólnoty narodowej, a przyznanie przez
Constanta…
demokracji bezpośredniej (odrzucającej system przedstawicielski) – „Obywatel
Genewski” Rousseau. Idee i pojęcia, wprowadzone przez niego do nowoczesnego słownika
politycznego: przedspołeczny „stan natury” jako idealny tryb egzystencji człowieka –
„dobrego dzikusa” (le bon sauvage); krytyka własności prywatnej i cywilizacji jako źródła
wszelkich nieszczęść koncepcja umowy społecznej (contrat social…
…”, czyli takiej, w której ludzie „wybierają swego pana, po czym znowu
popadają w niewolę”, dadzą się jednak rozerwać dzięki dwóm paliatywom: wolności
stowarzyszania się i wolności prasy. Analitycznej przenikliwości Tocqueville`a – socjologa
demokracji i badacza źródeł rewolucji, nie dorównała zdolność przewidywania, skoro to
właśnie oligarchie partyjne, związkowe i inne z jednej strony, a skomercjalizowane…
... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz