Rzeźbotwócza działalność morza - wykład

Nasza ocena:

3
Wyświetleń: 672
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Rzeźbotwócza działalność morza - wykład - strona 1 Rzeźbotwócza działalność morza - wykład - strona 2 Rzeźbotwócza działalność morza - wykład - strona 3

Fragment notatki:

RZEŹBOTWÓRCZA DZIAŁALNOŚĆ MÓRZ
Działalność mórz zachodzi na wybrzeżu, które wyznacza zasięg działalności fal, prądów i
pływów morskich.
Możemy wyróżnić:
§ Wybrzeża wynurzone, które powstają w czasie regresji morza, na skutek wynurzania
dna morskiego są płaskie, niskie i mają słabo urozmaiconą linię brzegową.
§ Wybrzeża zanurzone, które powstają w czasie transgresji morza mogą być niskie, jeśli
morze wkroczyło na teren nizinny, lub wysokie, jeśli zalało tereny wyżynne bądź
górskie. Jeśli teren, na który wkroczyło morze miało bardzo urozmaiconą rzeźbę to
linia wybrzeża będzie również bardzo urozmaicona (z dużą ilością zatok, wysp,
półwyspów itp.)
Typy wybrzeży zanurzonych:
§
§
Dalmatyńskie – powstaje przez zalanie łańcuchów górskich ułożonych równolegle do
wybrzeża. Ma postać wielu podłużnych wysp ułożonych równolegle do wybrzeża.
Wybrzeże Chorwacji
Riasowe – powstaje przez zalanie łańcuchów górskich ułożonych prostopadle do
wybrzeża. Ma postać długich, równoległych do siebie, palczastych półwyspów
wcinających się w morze oddzielonych długimi zatokami. Np. Wybrzeże Bretanii we
Francji, Peloponezu, Zachodniej Irlandii
Widok z Pointe du Gruin
Bretania
§
Cap Sizun (Finistere)
Bretania
Limanowe – powstaje na skutek zatopienia ujść rzecznych, które miały postać
głębokich jarów. Taki zatoki są zamykane piaszczystymi kosami. Zamknięte zatoki
nazywamy limanami. Ten typ wybrzeża występuje w zachodniej części Morza
Czarnego.
1
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
§
Fiordowe – powstaje przez zalanie dolin U-kształtnych w górach. W ten sposób
powstają fiordy – długie, wąskie, kręte i głębokie zatoki wcinające się głęboko w ląd.
Ten ty wybrzeża np. występuje w Norwegii, na Wyspie Południowej w Nowej
Zelandii (Fiordland)
Fiordy norweskie
§
Szerowe (szkierowe) – powstaje przez zalanie obszaru nizinnego z licznymi
obniżeniami i wygładami lodowcowymi (obszaru z licznymi formami
polodowcowymi na niżu). Ma postać tysięcy małych, skalistych wysepek. Występuje
np. w południowej Szwecji i Finlandii.
Szkierowe wybrzeże Szwecji
Działalność morza na wybrzeżu możemy podzielić na:
§ Abrazję – działalność niszczącą morza, która zachodzi przede wszystkim na
wybrzeżach wysokich, o głębokim dnie, gdzie fala przyboju z całą siłą uderza o skalną
ścianę.
Fala przyboju
Wysokie wybrzeża tworzą strome ściany zwane klifem lub falezą.
Budowa wybrzeża klifowego
2
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
Do najsłynniejszych wybrzeży klifowych należą:
Klify Moheru (Irlandia), Klify Dover (WB), kredowe klify Rugii, Wybrzeże 12
Apostołów (Australia – powyżej). W Polsce wybrzeże klifowe występuje na Wyspie
Wolin oraz w okolicach Gdańska
3
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
Klify Moheru
Klify Dover
Klify Rugii
Trzęsacz
§
Akumulacje – działalność budującą morza, która zachodzi przede wszystkim na
wybrzeżach niskich.
Typowym elementem wybrzeża niskiego jest plaża, która obejmuje obszar pomiędzy

(…)

… przed działalnością fal.
5
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
§
Wybrzeże koralowe – powstają w wodach ciepłych mórz przy udziale koralowców.
Żyjątka te budują rafy ze szkielecików wapiennych. Możemy wyróżnić:
o rafy barierowe ciągnące się wzdłuż wybrzeża w płytkich ciepłych wodach.
Fale rozbijają się o rafy dzięki czemu brzeg jest chroniony. Najsłynniejszą tego
typu rafą jest Wielka Rafa Koralowa, ciągnąca się wzdłuż Półwyspu Jork w
Australii, uznawana za jeden z cudów świata.
.
Wielka Rafa Koralowa
o atole koralowe – powstają wokół podwodnych gór, na ogół wulkanów. W
ciepłych wodach kolonie koralowców osiadają i rozwijają się na zboczach
wulkanu (góry). W miarę upływu czasy kolonia rozrasta się i na powierzchni
pojawia się rafa w formie pierścienia dookoła wyspy (wulkanu). Akwen
wodny…
… mierzejowe – powstaje, gdy fale działają ukośnie do brzegu lub, gdy
wzdłuż brzegu płynie prąd przybrzeżny, który usypuje piaszczysty wał zwany
mierzeją. Mierzeje zamykają zatoki przeistaczając je najpierw w zalewy a następnie w
jeziora przybrzeżne. Ten typ wybrzeża występuje w Polsce
§
Wybrzeże lagunowe – powstaje na obszarach pływowych na skutek wynurzania się
wałów brzegowych (powstaje lido…
… tylko
wtedy kiedy rzeka uchodzi do płytkiego zbiornika, przy braku prądów wynoszących
osady. Takie wybrzeże powstaje przy ujściu Amazonki czy Gangesu.
Delta Nilu
§
Wybrzeże namorzynowe (mangrowe) – powstaje w strefie tropikalnej, na płaskim
wybrzeżu porośniętym namorzynami, na którym występują pływy morskie. W czasie
przypływy drzewa znajdują się pod wodą a miedzy korzeniami gromadzą się osady.
Roślinność chroni brzeg…
... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz