Przedstawiciele myśli liberalnej w Polsce

Nasza ocena:

5
Pobrań: 238
Wyświetleń: 1351
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Przedstawiciele myśli liberalnej w Polsce  - strona 1 Przedstawiciele myśli liberalnej w Polsce  - strona 2 Przedstawiciele myśli liberalnej w Polsce  - strona 3

Fragment notatki:


GŁÓWNI PRZEDSTAWICIELE MYŚLI LIBERALNEJ W POLSCE: 1. Epoka stanisławowska( 1764- 1795)  •  Liberalizm arystokratyczny (nieformalny lider Stronnictwa Patriotycznego – Ignacy hr.  P o t  o c k i  (1750-1809) i „polski Arystydes” –  marszałek Sejmu Wielkiego,  S t a n i s ł a w  M a   ł a c h o w s k i  (1736-1809), ale również – i to w wersji republikańskiej – ich polityczny   antagonista, współtwórca Konfederacji Targowickiej, Szczęsny hr. Potocki).  •  Liberalizm   mieszczański   (jedna   z   największych   postaci   rodzimego   oświecenia   i   obozu  reformatorskiego – ks. Stanisław  S t a s z i c  (1755-1826). Będąc deistą, nie wykonującym  funkcji   kapłańskich,   Staszic   nie   podejmował   jednak   polemik   z   chrześcijaństwem,   a   w  kwestiach społecznych – zdając sobie sprawę ze słabości warstwy mieszczańskiej w Polsce –  głosił   potrzebę   jej   (antymagnackiego)   sojuszu   ze   średnią   i   drobną   szlachtą,   której   cnoty  patriotyczne wysławiał w (wydanych anonimowo) „Uwagach nad życiem” Jana Zamoyskiego  (1787) i „Przestrogach dla Polski” (1790). Już w okresie Królestwa Kongresowego Staszic  przeszedł zresztą na pozycje konserwatywne).  •  Liberalizm radykalny   (drugi najsławniejszy przedstawiciel polskiego oświecenia – autor  Listów Anonima (1788), ks. Hugo   K o ł ł ą t a j   (1750-1812) oraz skupieni wokół niego  działacze tzw. K u ź n i c y  K o ł ł ą t a j o w s k i e j  (Franciszek Salezy Jezierski, Antoni  Trębicki,  Kazimierz  Konopka,  ks.  Franciszek Ksawery  Dmochowski,  Józef  Pawlikowski),  nazywani  p o l s k i m i  j a k o b i n a m i)  2. Epoka porozbiorowa ( 1795-1918) • Wawrzyniec Surowiecki, Dominik Krysiński, Fryderyk hr. Skarbek, Józef Supiński • Stanisław Kostka hr. Potocki • Liberalizm romantyczny: Adam Mickiewicz, Maurycy Mochnacki • Liberalizm konserwatywny: Włodzimierz Spasowicz, Erazm Piltz  •  Bracia Wincenty i Bonawentura  Niemojowscy -  stali na czele ruchu Kaliszan -   próbowali   wpłynąć   na   społeczeństwo   głosząc   potrzebę   realizacji   nie   tylko   wolności  politycznej ale również podziału władzy i swobód obywatelskich -wolność   jest   niezbędną  potrzebą   człowieka,   jest   to  prawo  naturalne,   które  zdecydowanie  powinno mieć znaczące miejsce - Wincenty Niemojowski głosił hasła wolności słowa i myśli jako korzyść dla społeczeństwa,  gdyż umożliwia rozwój nauki i techniki oraz dla rządu, ponieważ zyskuje on wiedzę na temat  

(…)

… wolnością a własnością: naruszenie prawa własności
ze strony władzy musi pociągnąć za sobą także naruszenie wolności
- dzieło Wincentego: O monarchii konstytucyjnej i rękojmiach publicznych
3. II Rzeczypospolita
• Adam Krzyżanowski
- iż wolność to nie tylko wybór pomiędzy dobrem a złem, ale to również uznanie przez
człowieka faktu ponoszenia odpowiedzialności za swe czyny. To, co doprowadzi człowieka…
… ale przede wszystkim
chodzi o bezpośredni udział w gospodarce poprzez tworzenie państwowych przedsiębiorstw czy
nowych monopoli państwowych.

Liberalizm konserwatywny( Florian Witold Znaniecki, Jan Kucharzewski, Roman
Dyboski)

Liberałowie lewicowi ( Michał Grażyński, Kaziemierz Bartel, Mariana ZyndramKościałkowskiego)
4. Okres PRL (1945- 1989)

Stefan Kisielewski
- powszechny ojciec polskiego liberalizmu
- uważał…
... zobacz całą notatkę



Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz