Peryfraza, eufemizm, deminutivum, augmentativum. Podmiot dramatyczny - definicje

Nasza ocena:

5
Pobrań: 28
Wyświetleń: 1477
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Peryfraza, eufemizm, deminutivum, augmentativum. Podmiot dramatyczny - definicje - strona 1 Peryfraza, eufemizm, deminutivum, augmentativum. Podmiot dramatyczny - definicje - strona 2

Fragment notatki:

Peryfraza (gr. Periphrasis= omówienie)- zastąpienie nazwy zjawiska przez bardziej rozbudowane jego opisanie; jeden z tropów znanych stylowi retorycznemu, wysoko ceniony w klasycyzującej poezji oświecenia. Peryfraza służyła wzbogaceniu i rozwijaniu tematu (amplifikacja), ozdobności wysłowienia, przekazywaniu autorskiej interpretacji i oceny zjawisk poprzez ich wyszukane omówienia. Dawniejsza peryfraza skrywając prostą nazwę, była rodzajem poetyckiej zagadki apelującej do erudycji wtajemniczonych odbiorców. „Nie tajne mi są rybim niewiast podpasem, Ni szczekacz erebowy z potrójnym hałasem” S. Trembecki „Na dzień siódmy.”
W poezji XXw. (zwłaszcza Awangarda Krakowska) pojawiły się frazy o innej postaci, otwarcie konfrontujące nazwę przedmiotu z jej niepospolitym poetyckim odpowiednikiem. Np. „Cytryna- żółte oko uśmiechu” T.Peiper „Martwa natura”. Inna nazwa: Omówienie. EUFEMIZM(GR. EUPHEMISMOS=nazwanie rzeczy złej słowem łagodnym)- wyraz lub zwrot zastępujący określone słowo , które ze względów obyczajowych, estetycznych, lub cenzuralnych nie może być użyte w wypowiedzi. Użycie eufemizmu osłabia wyrazistość znaczeniową i nacechowanie emocjonalne wyrazu zastępowanego (np. okresowa przerwa w pracy zamiast strajk), eliminuje wyrażenia trywialne, wulgaryzmy
DEMINUTIVUM (łac. Od deminuere= zmniejszać)- wyraz pochodny miniaturyzujący lub emocjonalnie waloryzujący nazwane zjawisko; deminutiva mają najczęściej odcień aprobatywny, pieszczotliwy (hipokoristikon), choć mogą być również znakiem niechęci, politowania się itp. Od jednego wyrazu można w polszczyźnie utworzyć szereg deminutivów. Np. kobieta- kobietka, kobieciątko, kobiecina, kobiecinka. Przeciwieństwem deminutivum jest augmentativum. Inna nazwa- ZDROBNIENIE AUGMENTATIVUM (łac, od augmentare= powiększać)- wyraz pochodny, wyolbrzymiający, wzmacniający cechy znaczeniowe wyrazu, od którego został utworzony. Często wyraża nastawienie emocjonalne mówiącego, zależnie od okoliczności- pejoratywne, familiarne, a nawet pieszczotliwe(hipokoristikon). Np. nochal, łycha, babsko, psisko, zamczysko. Inna nazwa- zgrubienie.
PODMIOT DRAMATYCZNY- jako podmiot literacki, dzieli on z p.lirycznym i narratorem zasadniczo te same funkcje, a wyróżnia się spośród nich odmiennym stosunkiem do świata przedstawionego, co sprawia, że sam kształt świata jest inny niż w liryce i epice i że formy językowo-stylistyczne, determinowane przez stosunek podmiotu lirycznego do świata przedstawionego również są inne. W dramacie stopień obiektywizmu i niezależności świata przedstawionego od podmiotu dramatycznego jest najwyższy. P.dramatyczny pozbywa się większości środków służących do zrealizowanie literackiego opowiadania- mowy pozornie zależnej, mowy zależnej. P. dramatyczny jest „prymitywnym narratorem”, jest „skazany” na wybór dialogu jako podstawowego narzędzia językowego. Tekst p. dramatycznego nazywamy didaskaliami (didaskalia- pouczenie dla aktora lub reżysera widowiska teatralnego). P. dramatyczny wypowiada w dramacie dwa rodzaje didaskaliów- informują one o miejscu zdarzeń dramatycznych oraz o imionach postaci.O ile podmiot liryczny posługuje się przede wszystkim pierwszą osobą gramatyczną, narrator (z reguły) osobą trzecią, to podmiot dramatyczny stara się być bezosobowy, co uabstrakcyjnia jego status i perspektywę na świat przedstawiony. P. dramatyczny chce sugerować, że wydarzenia w świecie przedstawionym dzieją się, że on nie powinien być uważany za jego twórcę, czy sprawcę. Samodzielność i autonomia świata przedstawionego w utworze dramatycznym są tym mniejsze, im bardziej widoczny jest podmiot. Stosunek p. dramatycznego do świata przedstawionego jest dla nas miernikiem czystości rodzajowej dramatu. Nie może on w sposób bezpośredni charakteryzować postaci, charakteryzują się same. Konwencja dramatyczna nie stwarza możliwości usytuowania się podmiotu dramatycznego w świecie przedstawionym.

(…)

… jest dla nas miernikiem czystości rodzajowej dramatu. Nie może on w sposób bezpośredni charakteryzować postaci, charakteryzują się same. Konwencja dramatyczna nie stwarza możliwości usytuowania się podmiotu dramatycznego w świecie przedstawionym. Michał Głowiński, Janusz Sławiński ”Podręczny słownik terminów literackich”, OPEN, Warszawa, 1994 Adam Kulawik „Wstęp do teorii dzieła literackiego”, Antykwa, Kraków 1999

... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz