Na czym polegało znaczenie filozoficznego sporu o uniwersalia- opracowanie

Nasza ocena:

5
Pobrań: 322
Wyświetleń: 1134
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Na czym polegało znaczenie filozoficznego sporu o uniwersalia- opracowanie - strona 1 Na czym polegało znaczenie filozoficznego sporu o uniwersalia- opracowanie - strona 2 Na czym polegało znaczenie filozoficznego sporu o uniwersalia- opracowanie - strona 3

Fragment notatki:

Na czym polegało znaczenie filozoficznego sporu o uniwersalia? Czym zajmuje się ontologia (zrobione w pytaniu 4)?
Przyczyną tzw. sporu o uniwersalia stał się pogląd Platona zakładający, że tylko świat idei stanowi prawdziwą rzeczywistość. Idee platońskie to pojęcia abstrakcyjne, niedostępne spostrzeżeniu zmysłowemu ani wyobrażeniu. Tylko poznanie rozumowe zaznajamia człowieka ze światem idei. Ideami są na przykład twory, takie jak piękno samo w sobie (w odróżnieniu od poszczególnych rzeczy pięknych). Uniwersalia można utożsamiać z platońskimi ideami (jako cechy wspólne różnych bytów tego samego rodzaju decydują o przynależności do tego rodzaju). Przedmiotem sporu o uniwersalia była następująca kwestia: czy uniwersalia posiadają byt rzeczywisty i samoistny oraz czy są one bytem rzeczywistym czy bytem tylko pomyślanym?
Według Platona uniwersalia posiadają zarówno byt rzeczywisty i samoistny. Uniwersaliami są idee będące tzw. przedmiotami ogólnymi np. koń w ogóle, człowiek w ogóle. Pogląd ten jest nazywany skrajnym realizmem pojęciowym. Według Arystotelesa uniwersalia istnieją tylko poprzez rzeczy jednostkowe, stanowiąc ich formę. Byt samoistny (substancjalny) mają tylko rzeczy jednostkowe, tzn. że uniwersalia nie mają bytu samoistnego. Np. idea człowieka (człowieczeństwo) istnieje tylko jako własność poszczególnych ludzi. Pogląd ten nazywamy umiarkowanym realizmem pojęciowym. Według Stoików idee nie istnieją jako byt rzeczywisty, lecz mogą istnieć jako byt pomyślany tzn., nie ma uniwersaliów, lecz istnieją ich pojęcia. Pogląd taki nazywamy konceptualizmem pojęciowym. Według Cyników uniwersalia nie istnieją ani jako byt rzeczywisty, ani jako byt pomyślany (gdyż niepodobna myśleć jest o jakieś rzeczy, która nie jest określona co do żadnej cechy, która odróżniałaby ja od innej rzeczy tego samego rodzaju). Pogląd ten nazywamy nominalizmem pojęciowym. Współcześnie spór o uniwersalia dotyczy kwestii czy nauki aprioryczne (np. matematyka) badają świat tworów idealnych (liczby, funkcje) istniejący niezależnie od naszego umysłu, czy tez świat taki w ogóle nie istnieje.
Według fenomenologii - istnieje niezależny od umysłu świat tworów idealnych zaś aksjomaty są wyrazem poznania tego świata, dostępnego dla nas poprzez wgląd w istotę. Według innego poglądu - świat idealny nie istnieje, aksjomaty to rodzaj definicji (definicje uwikłane) pewnych terminów, które w nich występują i mogą być jako takie przyjmowane w sposób arbitralny. Istnieje tylko świat tworów realnych dany doświadczenie - matematyka buduje aparat pojęciowy dla poznania tego świata.
Na czym polegał średniowieczny spór o uniwersalia (z pytania 24)
Treścią sporu o uniwersalia było, czy pojęciom ogólnym odpowiadają przedmioty rzeczywiste a jeśli odpowiadają to jakie i czy rzeczywistość składa się z samych przedmiotów jednostkowych i konkretnych czy też jeszcze z ogólnych i abstrakcyjnych.

(…)

… istnienie pojęć i przedmiotów ogólnych, uznaje jedynie istnienie nazw ogólnych, nie istnieje nic poza rzeczami jednostkowymi (Eryk z Auxerre, Roscelin) 3. konceptualizm - stanowisko pośrednie między nominalizmem a realizmem, uniwersalia (nazwy ogólne) nie maja bytu realnego, są tylko pojęciami (Jan z Salisbury) 4. realizm umiarkowany - uniwersalia istnieją w świecie materialnym, ale tylko w rzeczach…
… pojęć, lecz natury ich przedmiotów. Głównym pytaniem było: czy rzeczywistość składa się z samych jednostkowych i konkretnych przedmiotów, czy też jeszcze innych, ogólnych i abstrakcyjnych.
Źródło tego zagadnienia filozofia średniowieczna zawdzięczała filozofii Platońsko- Arystotelesowskiej, stojącej na stanowisku, że przedmiotem pojęć nie są rzeczy jednostkowe, lecz ogóły. Dla myślicieli…
… filozofię empirystyczną, której przedstawiciele zaprzeczali istnieniu uniwersaliów poza językiem i umysłem. Skrajnie nominalistyczne stanowisko zajął George Berkeley, który zaprzeczył także istnieniu pojęć ogólnych w umyśle. Jego zdaniem wszystkie idee umysłowe są konkretne, a pojęcia ogólne istnieją tylko w języku. To stanowisko zapowiadało współczesny spór w obrębie psychologii poznawczej. Nominalizm…
... zobacz całą notatkę



Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz