Meteorologia i kliamtologia - ozon

Nasza ocena:

3
Pobrań: 42
Wyświetleń: 826
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Meteorologia i kliamtologia - ozon - strona 1 Meteorologia i kliamtologia - ozon - strona 2 Meteorologia i kliamtologia - ozon - strona 3

Fragment notatki:

OZON  – trojatomowa odmiana tlenu  – w troposferze występuje w niewielkich ilościach – stężenie waha się od 0,05 ppm w  czystym powietrzu do 0,5 ppm w powietrzu zanieczyszczonym  – naturalnie powstaje podczas wyładowań elektrycznych w atmosferze, pożarow leśnych  oraz wskutek utleniania terpentyny w lasach iglastych  – większość troposferycznego ozonu stanowi smog fotochemiczny  – koncentracja ozonu w przyziemnych warstwach powietrza wzrosła 2-3-krotnie w  porownaniu z okresem przed rozwojem motoryzacji  – silnie toksyczny, niszczy m.in. aparaty oddechowe zwierząt i roślin  – większa część atmosferycznego ozonu (97%) znajduje się w stratosferze; maksymalne  stężenia ozonu stratosferycznego mogą osiągnąć nawet 10 ppm  Warstwa ozonowa w stratosferze pełni bardzo pożyteczną rolę, pochłaniając szkodliwe dla  organizmow żyjących na Ziemi promieniowanie ultrafioletowe (fale poniżej 0,32 μm),  docierające ze Słońca. Nadmiar promieniowania ultrafioletowego niszczy cząsteczki  kwasow, z których zbudowane jest DNA, co może prowadzić do wzrostu zachorowań na  raka skory. Duże dawki tego promieniowania przyczyniają się do osłabienia układu  odpornościowego, są przyczyną powstawania katarakty – uszkodzenia narządu wzroku.  Nadmierne promieniowanie UV oddziałuje szkodliwie na wzrost roślin i zwierząt, ogranicza  rozwoj fitoplanktonu, co wpływa na funkcjonowanie ekosystemow lądowych i wodnych.  Uszczuplenie warstwy ozonowej prowadzi do zmniejszenia pochłaniania promieniowania w  stratosferze, czyli do jej ochłodzenia. Może to wywołać poważne konsekwencje dla całego  systemu klimatycznego.  Całkowita zawartość ozonu w atmosferze jest niewielka. Gdyby cały ozon zgromadził się  przy powierzchni ziemi (na poziomie morza), jego warstwa miałaby zaledwie 3mm grubości;  wielkość tę nazywamy zredukowaną grubością warstwy ozonu. Zawartość ozonu w  atmosferze mierzy się jednostkach Dobsona oznaczanych DU. 1 DU odpowiada  zredukowanej warstwie ozonu grubości 0,01 mm. Średnia wartość ozonu w atmosferze  ziemskiej wynosi ok. 300 DU.  Ozon powstaje w wyniku cyklu reakcji, w ktorych najpierw pojawiają się jednoatomowe  cząsteczki tlenu  O2 + UV → O + O  Dla tego procesu niezbędne jest promieniowanie UV o długości fal poniżej 0,242 μm.  Następnie w reakcji  O + O2 + M → M + O3  tworzy się ozon. Dla skutecznego przebiegu tej reakcji konieczne jest jednoczesne zderzenie  trzech cząsteczek: tlenu atmowego i dwuatomowego oraz cząsteczki neutralnej M (tzw.  potrojne zderzenie). Cząstka neutralna jest niezbędna do odprowadzenia nadmiaru energii 

(…)

… ozonosferze na wiosnę ozon zanika
niemal zupełnie. Podobne zjawisko występowało też w niektorych latach(np. w 1992 r.) nad
strefą polarną na połkuli połnocnej. Nawet w Polsce zawartość ozonu obniżyła się
przejściowo w zimie 1992 do 193 DU. Głownym czynnikiem, odpowiedzialnym za niszczenie
ozonu w stratosferze, są związki węgla, chloru, bromu i fluoru, zwane freonami i halonami.
Pojawiły się one w atmosferze w 1
połowie XX wieku; ich produkcję rozpoczęła korporacja General Motors w 1928 r. Miały one
zastąpić toksyczny amoniak w urządzeniach chłodniczych. Freony stosowane były także we
wszelkiego rodzaju rozpylaczach, jako środki sterylizujące narzędzia medyczne i
odtłuszczające elementy elektroniczne. Wydawały się całkowicie nieszkodliwe, nie ulegały
rozpadowi w dolnej atmosferze, były tanie w produkcji. Do głownych substancji w tej grupie
należą freon 11(CFCl3), freon 12 (CFCl2) oraz halony CclF2Br, CF3Br i inne.
W latach 1980. stwierdzono, że w stratosferze, pod wpływem promieniowania słonecznego
freony rozpadają się. Uwalnia się m.in. chlor, ktorego jedna cząsteczka potrafi zniszczyć
nawet 100 tys. cząsteczek ozonu. Dzieje się tak, ponieważ w reakcji rozpadu ozonu chlor
pełni jedynie rolę katalizatora…
… dynamika. Zawartość
ozonu w danym miejscu i czasie jest wynikiem chwiejnej rownowagi między procesami,
opisanymi przez reakcje Chapmana, a skutkiem transportu ozonu przez prądy powietrzne.
Nadwyżki ozonu powstają w stratosferze nad strefą rownikową, ponieważ tam z powodu
stałej wysokiej insolacji, fotochemiczny proces tworzenia się cząsteczek O3 zachodzi
najintensywniej. Ozon stratosferyczny…
... zobacz całą notatkę



Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz