Cechy gospodarki rynkowej

Nasza ocena:

5
Pobrań: 140
Wyświetleń: 679
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Cechy gospodarki rynkowej - strona 1 Cechy gospodarki rynkowej - strona 2 Cechy gospodarki rynkowej - strona 3

Fragment notatki:

Gospodarka rynkowa charakteryzuje się dwiema zasadniczymi cechami: dominacją prywatnej własności czynników produkcji rynkową alokacją zasobów gospodarczych.
Dominacja prywatnej własności czynników produkcji
W gospodarce rynkowej czynniki produkcji w zdecydowanej większości są przedmiotem własności prywatnej. W tym sensie mówimy tu o dominacji (a nie wyłączności) własności prywatnej.
Głównym typem prywatnej własności rzeczowych czynników produkcji w krajach wysoko rozwiniętych jest współcześnie własność kapitalistyczna. Włas­ność ta występuje z kolei — jak już wiemy z rozważań w rozdziale pierwszym — w wielu różnych formach. Spośród nich relatywnie największe znaczenie od­grywa akcyjna forma własności. Jej liczne zalety — w szczególności możliwość łączenia w jedną całość rozdrobnionych kapitałów będących w posiadaniu dużej liczby osób — spowodowały, że jest ona współcześnie formą dominującą. Tak więc dominacja własności prywatnej oznacza dziś zazwyczaj dominację kapi­talistycznej własności akcyjnej. Dominacja ta nie polega jednak na tym, że spółka akcyjna jest obecnie najczęściej spotykaną w krajach rozwiniętego kapita­lizmu formą własności, gdyż zazwyczaj nie jest (nawet wśród firm kapitalistycz­nych pod względem ilościowym zdecydowanie dominują firmy należące do poje­dynczych osób lub rodzin oraz spółki nieakcyjne), ale na tym, że przeważająca część produkcji wytwarzana jest w tych krajach przez wielkie przedsiębiorstwa akcyjne (coraz częściej międzynarodowe), że pracuje w nich przeważająca część siły roboczej i że do tych właśnie przedsiębiorstw należy zdecydowana większość osiąganych zysków. Oprócz własności kapitalistycznej w rozwiniętych gospodar­kach rynkowych występują współcześnie inne formy własności prywatnej (w szczególności własność drobnotowarowa i pracownicza). Występuje też w nich własność publiczna oraz własność spółdzielcza.
Istotne znaczenie mają zwłaszcza niektóre formy własności drobnotowaro-wej w postaci np. rodzinnych gospodarstw rolnych oraz niewielkich zakładów rzemieślniczych i usługowych. Zazwyczaj nie zatrudniają one regularnie pracow­ników najemnych. Między innymi dlatego w statystykach niektórych krajów wid­nieje specyficzna kategoria przedsiębiorców: osoby samozatrudniające się.
W niektórych krajach pewną rolę odgrywają tzw. spółki pracownicze. War­to podkreślić, że za tym dość enigmatycznym określeniem kryją się bardzo różne przedsiębiorstwa. Jest to m.in. wynikiem dużego zróżnicowania metod tworzenia tego typu spółek w poszczególnych krajach.
W krajach wysoko rozwiniętych spółki pracownicze powstają z reguły na bazie kapitalistycznych spółek akcyjnych, przy czym stosunkowo rzadko pracownicy dysponują kontrolnymi pakietami akcji tych spółek. W Stanach Zjed­noczonych, gdzie spółek takich powstało dość dużo, tworzono je w dużej mierze dzięki korzystnym zmianom w przepisach podatkowych i dosyć często były one powiązane z planami przyszłych emerytur dla pracowników. ... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz