badania mikroskopowe stali stopowych konstrukcyjnych - omówienie

Nasza ocena:

3
Pobrań: 126
Wyświetleń: 1302
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
badania mikroskopowe stali stopowych konstrukcyjnych - omówienie - strona 1 badania mikroskopowe stali stopowych konstrukcyjnych - omówienie - strona 2 badania mikroskopowe stali stopowych konstrukcyjnych - omówienie - strona 3

Fragment notatki:

165
Æwiczenie 19
BADANIA MIKROSKOPOWE
STALI STOPOWYCH KONSTRUKCYJNYCH
1. CEL ÆWICZENIA
Celem æwiczenia jest zapoznanie siê z podstawowymi wiadomoœciami dotycz¹cymi
stali stopowych konstrukcyjnych oraz charakterystyk¹ ich sk³adników strukturalnych.
2. WIADOMOŒCI PODSTAWOWE
Stalami stopowymi nazywamy stale, które poza ¿elazem, wêglem i zwyk³ymi domieszkami (Mn, Si, P, S) zawieraj¹ inne, specjalnie wprowadzone sk³adniki lub podwy¿szone zawartoœci Mn i Si. Te celowo wprowadzone sk³adniki nosz¹ nazwê dodatków stopowych. Dziêki wprowadzeniu do stali dodatków stopowych mo¿na uzyskaæ:
– wysokie w³asnoœci mechaniczne i technologiczne
– zwiêkszon¹ hartownoœæ
– wysok¹ twardoœæ i odpornoœæ na œcieranie
– okreœlone w³asnoœci fizyczne i chemiczne takie jak odpornoœæ na korozjê, ¿aroodpornoœæ, ¿arowytrzyma³oœæ, itp.
W zale¿noœci od dodatków stopowych przyjêto nazwy stali np.: stale chromowe,
stale chromowo-niklowe, stale manganowe, stale wolframowe, stale niklowe itd.
Pierwiastki stopowe zwykle wystêpuj¹ w stali w postaci:
– rozpuszczonej (w ferrycie lub austenicie): Si, Ni, Co, Cr, Mo i inne
– jako wêgliki: Nb, Zr, Ti, V, W, Mo, Cr
Znacznie rzadziej wystêpuj¹ we wtr¹ceniach niemetalicznych, w zwi¹zkach miêdzymetalicznych czy te¿ w stanie wolnym, np. Pb.
Pierwiastki stopowe rozpuszczone w ferrycie podwy¿szaj¹ wytrzyma³oœæ na rozci¹ganie, granicê plastycznoœci i twardoœæ stali a obni¿aj¹ jej w³asnoœci plastyczne.
Wêgliki stopowe powoduj¹ wzrost wytrzyma³oœci i twardoœci stali, przy czym decyduj¹cym czynnikiem jest zale¿ny od uprzedniej obróbki cieplnej i sk³adu chemicznego stali, stopieñ ich dyspersji. Pierwiastki wêglikotwórcze mog¹ w stalach wystêpowaæ w postaci zarówno roztworu sta³ego jak i wêglików. Zale¿y to od zawartoœci
wêgla w stali, jak i jednoczesnego wystêpowania innych pierwiastków wêglikotwórczych. Przyk³adowo: stal z ma³¹ zawartoœci¹ wêgla i du¿¹ pierwiastka stopowego –
Opracowa³: Marek Mazur
166
po zwi¹zaniu wêgla przez œciœle okreœlon¹ iloœæ pierwiastka stopowego i utworzeniu
wêglików stopowych nadmiar pierwiastka stopowego rozpuœci siê w ferrycie.
Wprowadzenie do stopów Fe-C pierwiastków stopowych powoduje zmiany w wygl¹dzie uk³adu równowagi Fe-Fe3C. Zmiany te s¹ tym wiêksze im wiêksza jest zawartoœæ dodatków stopowych. Dotyczy to zarówno temperatur przemian fazowych
jak i zawartoœci wêgla w punktach charakterystycznych np. 0,8% C, 2,11% C itp.
Z uwagi na powy¿sze, ustalaj¹c obróbkê ciepln¹ stali stopowych musi siê œciœle
podawaæ temperatury poszczególnych zabiegów a ze wzglêdu na fakt, ¿e przy przemianach fazowych wystêpuje dyfuzja pierwiastków stopowych nale¿y tak¿e uwzglêdniaæ zwykle d³u¿sze ni¿ dla stali wêglowych czasy zabiegów cieplnych. Nie mo¿na
korzystaæ z temperatur z uk³adu równowagi fazowej Fe-C, lecz z wykresów czas-temperatura-przemiana (CTP) opracowanych dla ka¿dego gatunku stali stopowych.
2.1. Wymagania stawiane stalom konstrukcyjnym
Stalami konstrukcyjnymi nazywamy stale wêglowe i stopowe, u¿ywane do budowy konstrukcji

(…)

…¿eniu nie przekraczaj¹cym 3 do 5%. Molibden i wanad powoduj¹ dodatkowo zmniejszenie wra¿liwoœci na kruchoœæ odpuszczania stali.
Ze wzglêdu na zawartoœæ g³ównego dodatku stopowego wyró¿niæ mo¿na nastêpuj¹ce grupy stali:
170
– manganowe, np.: 30G2, 45G2, 35SG,
– chromowe, np.: 30H, 37HS, 30HGS, 25HM, 40H2MF, 38HNM, 37HGNM,
45HNMF, 30HGSNA, 25H2N4WA,
– krzemowe, np. 65S2WA.
Za³o¿one w³asnoœci wyrobów ze stali stopowych do ulepszania cieplnego uzyskuje
siê po obróbce cieplnej polegaj¹cej na hartowaniu i odpuszczaniu. Niekiedy dopuszcza
siê stosowanie hartowania izotermicznego. Zró¿nicowanie w³asnoœci warstwy wierzchniej i rdzenia jest mo¿liwe metodami hartowania powierzchniowego lub obróbki cieplno-chemicznej.
2.4.3. Stale sprê¿ynowe
Materia³ na sprê¿yny powinien charakteryzowaæ siê nastêpuj¹cymi…
…, 60SGH,
– manganowe, np. 65G,
– chromowe, np. 50HG, 50HS, 50HF.
Obróbka cieplna sprê¿yn i resorów polega na hartowaniu i œrednim odpuszczaniu,
przy czym wa¿ne jest aby powierzchnia wyrobu nie zosta³a odwêglna i by³a wolna od
wad powierzchniowych. Dodatkowo pióra resorów mo¿na poddaæ œrutowaniu lub
m³otkowaniu aby wprowadziæ naprê¿enia œciskaj¹ce zwiêkszaj¹ce odpornoœæ na zmêczenie stali.
2.4.4. Stale…
…).
Dodatki stopowe w znakach stali stopowych konstrukcyjnych oznaczane s¹ nastêpuj¹co:
chrom – H, nikiel – N, wolfram – W, molibden – M, mangan – G, wanad – F, kobalt –
K, aluminium – J, krzem – S, tytan – T, bor – B. Dodanie litery A na koñcu znaku
oznacza stal wy¿szej jakoœci. W niektórych przypadkach np. przy stalach spawalnych
168
o podwy¿szonej wytrzyma³oœci na koñcu oznaczenia podawane s¹ symbole…
... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz