Wykład z geologii o krasie powierzchniowym i podziemnym

Nasza ocena:

5
Pobrań: 91
Wyświetleń: 3143
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Wykład z geologii o krasie powierzchniowym i podziemnym - strona 1 Wykład z geologii o krasie powierzchniowym i podziemnym - strona 2 Wykład z geologii o krasie powierzchniowym i podziemnym - strona 3

Fragment notatki:

Głównym tematem poruszonym w tym materiale jest zjawisko krasu. W notatce zostały opisane następujące zagadnienia: formy krasu powierzchniowego, formy krasu podziemnego, utwory (osady) jaskiniowe, allochtoniczne utwory jaskiniowe, atochtoniczne utwory jaskiniowe. Ponadto w notatce zostały przedstawione definicje następujących pojęć: dolina zamknięta, jaskinia pozioma, komin krasowy, kras, kras podziemny, kras powierzchniowy, lej krasowy, mogot, pieczara, polje, ponor, stalagmit, stalagnat, stalaktyt, studnia krasowa, wywierzysko, żłobki krasowe.

Formy krasu powierzchniowego
Zjawiska krasowe polegają na rozpuszczającym działaniu wód gruntowych. Głównie kras zachodzi w skałach węglanowych (wapienie, dolomity). Sole są zbyt dobrze rozpuszczalne, by mogły się uchować jakiekolwiek formy. Czasem kras występuje w siarczanach (gips, anhydryt) oraz skałach okruchowych zawierających CaCO3. Formy krasowe rozwijają się już na powierzchni, gdyż ługowanie węglanu wapnia poszerza szczeliny i wytwarza powierzchnię zbużdżoną działaniem wód deszczowych.
Do form krasu powierzchniowego należą:
żłobki, jamy, bruzdy krasowe - najdrobniejsze formy
leje krasowe - o pochyłych ścianach. Średnica dochodzi do kilkunastu metrów, mogą powstawać przez ługowanie szczelin (korozyjne) lub przez zapadanie stropów jaskiń (zapadliskowe)
studnie
uwały - powstają z połączenia kilku sąsiednich lejów. Ich średnice mogą dochodzić do kilkunastu metrów
dolina - jest jeszcze rozleglejszą formą krasu powierzchniowego
polje - podłużne zagłębienie powstałe przez łączenie się uwałów i dolin
ponory - zagłębienia wyrobione przez strumień, rzekę, którymi wpływają one pod powierzchnię ziemi
wywierzyska - źródła krasowe, przez które wypływa woda płynąca jakąś jaskinią
Powierzchnia atakowana przez rozwój form krasowych obniża się, a jej resztki pozostają w postaci ostańców krasowych (humów, mogotów), w których zwykle wytworzone są jamy, bruzdy, okna wytworzone przez rozpuszczenie wapieni.
Formy krasu podziemnego
Zjawiska krasowe głównie rozwijają się poniżej powierzchni, gdzie wytwarzają się pieczary, komory, tunele etc. Do podziemnych form krasowych należą:
kominy - zwykle są głębokimi przedłużeniami studni krasowych. Głębokość może dochodzić nawet do kilkuset metrów. Inna nazwa to jaskinie pionowe.
korytarze i galerie - przebiegają mniej więcej poziomo, galerie są nieraz bardzo rozległe, ale niskie, rozwijają się one często wzdłuż „fug” między ławicami wapieni. Inna nazwa to jaskinie poziome.
pieczary - rozwijają się najczęściej na liniach spękań tektonicznych, uskokach, na przecięciu się płaszczyzn ciosowych ze sobą lub styku płaszczyzn ciosowych z płaszczyznami warstwowania. Im bardziej potrzaskane skały wapienne tym więcej tworzy się jaskiń. Zazwyczaj nie występują głęboko, większość znajduje się powyżej zwierciadła wody gruntowej. W powstawaniu jaskiń duże znaczenie ma odpadanie skał od powały jaskiń.
Utwory (osady) jaskiniowe
Utwory jaskiniowe mogą być dwojakiego rodzaju:
Allochtoniczne - obcego pochodzenia, osady naniesione przez rzeki przepływające przez jaskinie, można znaleźć kości zwierząt plejstoceńskich, szkielety człowieka i wyroby ludzi z epoki prehistorycznej. Muły jaskiniowe zawierają azotany Ca, N, K pochodzące z gromadzących się w jaskini odchodów zwierząt, zwłaszcza nietoperzy.


(…)

… jaskini, dno pieczar pokryte jest „gliną jaskiniową” - eluwialnym utworem, będącym pozostałością po rozpuszczeniu wapieni (wietrzenie chemiczne). W niektórych jaskiniach odbywa się powolne osadzanie CaCO3, wytrąconego z kropel, które sączą się ze stropu pieczary i spadają na dno. Wytrącanie CaCO3 spowodowane jest parowaniem i stratą CO2. Węglan wapnia narasta od stropu tworząc sople - stalaktyty…
... zobacz całą notatkę



Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz