Wykład - Religijność współczesnych prymatów

Nasza ocena:

3
Pobrań: 14
Wyświetleń: 406
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Wykład - Religijność współczesnych prymatów - strona 1

Fragment notatki:

Religijność współczesnych prymatów.
Wielu myślicieli zakłada, że religijność jest wyznacznikiem człowieczeństwa, dlatego ważne jest zbadanie, czy zwierzęta faktycznie nie posiadają religii lub przynajmniej pierwotnych jej form. W. Köhler - badanie szympansów na Teneryfie (środowisko laboratoryjne), wnioski:
- niektóre z szympansów przywiązywały wagę do rzeczy pozbawionych praktycznego zastosowania (szympansica Tschego miała wypolerowany kamień, którego dotykanie wprawiało ją w ekstazę) - fetysze, zachowanie podobne do dziecięcego (np. pluszowe misie); nadanie znaczenia ponadmaterialnego
- maszerowanie i „taniec” wokół jakiegoś centralnego punktu, z przenoszeniem ciężaru z jednej nogi na drugą - podobne do tańców niektórych plemion
- szympansica Washoe podczas zabawy ustawiała wokół siebie lalki w „kręgu magicznym”
: zachowania takie leżą u podstaw rytuałów publicznych, mają służyć odreagowaniu napięć psychicznych; organizacja przestrzeni wokół CENTRUM - jeden z głównych motywów mitologicznych na świecie
R. A. Butler - badanie pojmowania śmierci u zwierząt, poszukiwanie zachować rytualnych:
- inne rezusy nie zareagowały na martwego towarzysza w klatce (badacz zabił go i umieścił jego obciętą głowę z splecionych dłoniach), nie okazały współczucia czy strachu, mimo że znają takie uczucia (ALE rezusy to niższe prymaty) - obojętność na śmierć;
szympansy wobec śmierci:
- specyficznie traktują zwłoki, wiedzą, że stało się coś na co nie mają wpływu; A. Kortland: w reakcji na śmierć towarzysza szympansy zbadały ciało, potem spędziły cały dzień w ciszy
- okazują wobec chorych i umierających współczucie
- matki żegnają swoje dzieci pocałunkiem
S. Zuckerman, R. Yerkes - badanie goryli i szympansów:
- milcząca adoracja zwłok
- intensywne wyczesywanie zmarłego
- przygaszony, smutny nastrój w najbliższych godzinach (szympans Aaron przykrył ciało swojego towarzysza w klatce - Mojżesza - kawałkiem płótna po śmierci)
- podobne zachowania zauważone także u słoni (przykrywanie zwłok, otaczanie kręgiem)
D. Morris (zoolog/etolog) - poszukiwanie źródła tych zachowań poza lękiem przed śmiercią:
- koncepcja o nadrzędnej roli naczelnika stada - gesty podporządkowania są wyrazem uległości, ubóstwienia SAMCA ALFA - nawiązanie do freudowskiej koncepcji „supernarcystycznego samca, który zagarnął sobie samice w stadzie, by zabity powracać w formie wypartego kompleksu Edypa”, ALE: 1. rola dominacji samców nie jest decydująca; 2. u np. bonobo zdarzają się SAMICE ALFA, a napięcia wewnątrzgrupowe rozładowują kontakty seksualne


(…)

… osobników; Fouts: małpy są zdolne do rozpoznawania kolejności zdarzeń w przyrodzie i do percepcji czasu (nadchodzenie pory deszczowej).
G. Baudler:
- małpy odebrały burzę w sposób symboliczny - jako działania imponujące - i spostrzegły jej „niezwykły wymiar”; jest to prymitywny kult religijny, właściwy dla poziomu rozwoju małp
- początkiem wierzeń religijnych są zachowania imponujące + nowy użytek…
… solidarności religijnej na poziomie homo, ALE: agresja wewnątrzgatunkowa =/= drapieżnictwo!!
- polowanie - rodzaj kultu religijnego, imponowanie o charakterze religijnym → przemoc i zabijanie; BO: zabijanie potrzebowało sankcji która przezwyciężała genetyczne bariery biologiczne; imponujące samce tej samej grupy nie zabijają się ani nie ranią dotkliwie, jednak wobec samców innych grup mają mordercze zamiary…
…, dyscyplina wewnątrzgrupowa czy przewidywalność zachowań mają wysoką wartość selektywną”
- szympansy jako „dzieci kwiaty” wśród małp - nieodpowiedzialne i skłonne do wybuchów radości
odczuwanie sacrum jako efekt jednoczesnego odczuwania lęku i ciekawości; tremendum et fascinosum (R. Otto) - fizjologicznym źródłem zachowań religijnych jest „jeżący włosy na karku” strach (awe Maretta), wg K. Lorenza to część…
... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz