Rodzina w społeczeństwie przemysłowym - wykład

Nasza ocena:

3
Pobrań: 35
Wyświetleń: 812
Komentarze: 0
Notatek.pl

Pobierz ten dokument za darmo

Podgląd dokumentu
Rodzina w społeczeństwie przemysłowym - wykład  - strona 1 Rodzina w społeczeństwie przemysłowym - wykład  - strona 2

Fragment notatki:

Rodzina w społeczeństwie przemysłowym
Wraz z rozwojem kapitalizmu i tworzeniem się społeczeństwa przemysłowego rodzina ulegała przemianom. Jej nowy wzór kształtował się stopniowo, najwcześniej wśród dziewiętnastowiecznego mieszczaństwa tych krajów europejskich, które pierwsze wkroczyły na ścieżkę uprzemysłowienia. Z czasem upowszechnił się w różnych warstwach społecznych całej Europy. Rodzina odpowiadająca temu wzorowi jest obecnie traktowana jako „rodzina tradycyjna", a często nawet uważana za odwieczną i naturalną formę społecznej organizacji reprodukcji ludzkiej.
Nowa postać rodziny formowała się pod wpływem zmian, które zachodziły wraz z postępującym uprzemysłowieniem. W gospodarce coraz powszechniejszym źródłem utrzymania stawała się praca najemna poza domem. W społeczeństwie zaczynały dominować pozycje osiągane (zob. Ro­la społeczna, s. 144). Kształtowały się ustroje demokratyczne, w których ludzie stawali się równymi wobec prawa obywatelami posiadającymi prawa wyborcze, a więc udział we władzy. Jednostka stawała się samoistną wartością, rozwijał się indywidualizm. Jednym z jego kulturowym wyrazów był romantyzm.
Na przekształcenia rodziny istotny wpływ miał też czynnik demograficzny. Wydłużała się średnia długość ludzkiego życia i spadała umieralność dzieci.
W nowych warunkach zmianie ulegała wielkość rodziny, forma zawierania małżeństw i relacje między małżonkami. Zmieniały się treści ról męża, ojca, matki i żony, zmieniała pozycja dzieci w rodzinie, a także zakres i charakter kontroli rodziny. Przekształcenia te miały charakter procesów o różnym rytmie w poszczególnych krajach europejskich i warstwach społecznych.
Wielkość rodziny. Rodzina zmniejszała się i przybierała postać rodziny elementarnej złożonej wyłącznie z rodziców i dzieci. Małe gospodarstwo domowe jako ruchliwsze przestrzennie było lepiej dostosowane do nowych warunków.
Zmniejszenie rodziny nie polegało na zmianie z trzypokoleniowej w dwupokoleniową. Z przyczyn czysto demograficznych dziadkowie i babcie jako powszechny element krajobrazu rodzinnego pojawili się dopiero w XX wieku (Skolnick, Skolnick 1989: 11). Z gospodarstwa domowego zniknęli natomiast rozliczni krewni, a najemni służący przestali być uważani za członków rodziny. Między „służbą" a „państwem" wyrósł znaczny dystans.
Małżeństwo stopniowo zaczynało być zawierane w wyniku osobis­tych decyzji partnerów, którzy coraz częściej kierowali się względami romantycznymi. W miarę powiększania się średniej długości życia prze­kształcało się ono ze związku dwojga rodziców wychowujących gromad­kę dzieci w związek dwojga ludzi oparty na wzajemnych uczuciach. Sto lat temu statystyczna para małżeńska wychowywała dzieci przez połowę czasu trwania ich związku, współcześnie przez jedną piątą (Skolnick, Skolnick 1989: 15).


(…)

… jak opiekowanie się osobami chorymi i starymi czy nauczanie dzieci, zaczęło być wypełniane przez organizacje formalne sfery publicznej - szpitale, przy­tułki, szkoły. Dzieci zaczęły być postrzegane jako mali obywatele, którzy nie są wyłączną własnością rodziców, ale należą również do państwa, które obowiązane jest je chronić. Ustawowo wprowadzano powszechny obowiązek szkolny. W różnych krajach pojawiało…
… gospodarstwa domowego przestawała być jednostką produkcyjną. Podstawą egzystencji zaczynała być praca najemna wykonywana poza domem. Pojawiła się granica między światem spraw publicznych i pracy zarobkowej oraz prywatnym światem rodziny. Wśród mieszczaństwa, które zrodziło nowy wzór ro­dziny, sfera publiczna stała się domeną mężczyzn. Mężczyzna opuścił dom, który przestał być podstawowym terenem…
… ojcowska" zniknął z prawa dopiero w 1970 roku i został za­stąpiony przez „władzę rodzicielską" (Delumeau, Roche 1995: 377).
Począwszy od XIX wieku patriarchalna władza w rodzinie, która uprzednio w pełni harmonizowała z absolutną władzą monarchy w państwie, zaczynała być w coraz większej sprzeczności z zasadami kształtującego się i umacniającego ustroju demokratycznego.
Kobieta, matka, żona. Wraz…
... zobacz całą notatkę

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz