Uczestnictwo edukacyjne dorosłych w świetle wybranych koncepcji teoretycznych w obszarze andragogiki.

Pytanie o uczestnictwo edukacyjne dorosłych może być konstruowane na wiele różnych sposobów: Pierwsza grupa pytań – Dlaczego ludzie dorośli podejmują trud kształcenia?, Od czego to zależy? Druga grupa pytań – pytania o sens uczenia się: Jakie znaczenie ma uczenie dla mnie?, Uczenie się, a wiedza osobista? Trzecia grupa pytań – pytania dotyczące relacji pomiędzy uczeniem się, a zmianą w wymiarze indywidualnego życia i życia społecznego. Rodzaj pytania i jego jakość będą wyznaczały kierunek badania. Rodzaj zadawanych pytań, ich jakość, wyznacza kierunek myślenia badacza, ale jednocześnie prawo do ich zadawania wynika z tego, w jakiego typu pragmatyce są one osadzone. Paradygmat (twórca – Tomas Kuhn) – jest to pewna konstrukcja przekonań i wartości uczonych, co do tego jak możliwie jest to co istnieje, a w konsekwencji do procedury badawczej. Dotyczy on epistemologii, czyli teorii poznania. Jest to obowiązujący kanon myślenia i działania w nauce. Podział paradygmatów w literaturze: I. Paradygmat pozytywistyczny Zakłada się, że istnieje wiedza obiektywna, a zadaniem badacza jest tę wiedzę zidentyfikować. Celem badacza jest opis i wyjaśnianie tzn. mamy poszukiwać praw przyczynowo skutkowych, które rządzą zjawiskami. Opisywany rodzaj zależności przyczynowo skutkowej łączy się ze stawianiem hipotez, głównie działaniem dedukcyjno-indukcyjnym badacza. Opis i wyjaśnianie ma charakter statystyczny, co łączy się z nadaniem wiedzy statusu obiektywnej. Na gruncie andragogiki skutkuje to szukaniem czynnika, który decyduje o tym dlaczego ludzie podejmują trud kształcenia (od czego to zależy)? Ilustracja teorii, które powstała na gruncie założeń i analiz, które przypominają te rządzące epistemologią pozytywistyczną: Teoria „sił pola" Hary Millera; „Model symetrii osobowościowej" – Rogera Boshier; „Paradygmat wartości oczekiwanej" – K. Rubenson'a.