Idea „miast ogrodów” - historia i przykłady współczesnej kontynuacji

Postępowi przedsiębiorcy- najpierw w Anglii- budują fabryki poza miastem, a osiedla robotnicze wiążą z terenami zielonymi i z otwartym krajobrazem. Z jednej strony propagują oni w ten sposób przywiązanie robotnika do fabryki, z drugiej- wykazują że możliwe jest

włączenie przemysłu i osiedli miejskich w krajobraz.

Od 1898 Ebenezer Howard propaguje miasto-ogród jako formę osiedla, z precyzyjnymi wyliczeniami formy, wielkości i organizacji. Howard projektuje model z koncentrycznych pierścieni i promienistych ulic, z parkiem w centrum, na jego obrzeżu – budynki

użyteczności publicznej, w zewn. pierścieniu fabryki, hale targowe i składy. Kilka miast-ogrodów (satelity) ma tworzyć grupę znów w układzie koncentrycznym, wokół miasta centralnego. Obwodowa kolej i ulica obwodowa łączą miasta-ogrody z sąsiednimi miastami, a poprowadzone promieniście linie kolejowe-z miastem centralnym.

Miasta-ogrody Howarda powstają od 1903 – Letchworth wg projektu B. Parkera i R. Unwina, w 1919 Welwyn wg projektu L. De Soissonsa. Poza tym Parker i Unwin budują w 1907 Hampstead, a Parker w 1927-41 Wythenshave. Ruch rozpowszechnia się szybko w

Ameryce i Europie. Samodzielne osiedla powstają jako lokalne i indywidualne odmiany howardowskiego modelu.

W II poł. XX wieku powstają liczne miasta-satelity. Mają one podobnie jak miasta-ogrody, przez jednoznacznie ograniczoną i skoncentrowaną zabudowę chronić krajobraz przed chaotycznym zabudowaniem. Miasto satelitarne Beaumont Leys koło Leicester,

zaprojektowane w 1966 przez W.G. Smigielewskiego udowadnia, że idea miast-ogrodów jest nadal aktualna.

W dzisiejszych czasach miasto-ogród może jedynie uzupełniać strukturę wielkiego miasta. Celem podstawowym ma być rozluźnienie wielkiego miasta, niewymagające rezygnacji z koncentracji, a zapewniające uchronienie krajobrazu przed chaotycznym całkowitym zabudowaniem.