Szkoła sceptyków Pirrona z Elidy
Uczniowie Pirrona:
- Pirron podkreślał, że przyczyną niepoznawalności świata jest sam świat, uczniowie natomiast, że przyczyna niepoznawalności tkwi w podmiotach poznawania – ludziach, tak działają ich zmysły. - są dwie drogi, którymi ludzie próbują poznać Świat
1. bezpośrednie – poznawanie przez zmysły i pojęcia
2. pośrednia – wnioskowanie przez indukcję, dedukcję, stosowanie kryterium
- sceptycy kwestionowali jego wiarygodność, gdyż wynik zależny jest od tego, kto poznaje – człowieka. Nasze poznanie zmysłowe jest względne. To, co widzę jest uzależnione od sugestii, wiedzy pozyskiwanej wcześniej. Postrzeganie zmysłowe jest postrzeganiem względnym.
Poznawanie przez pojęcia:
- nie da się poprzez nie poznać żadnych konkretnych rzeczy. Pojęcia ogólne wskazują tylko na cechy wspólne
członków danego gatunku, nie wskazują, że coś jest niepowtarzalne, nie prowadzi nas do zdobycia wiedzy o świecie. Na drodze bezpośredniej nie da się zdobyć wiedzy pewnej.
- niezupełna – badamy podzbiór większego zbioru i na tej podstawie wypowiadamy twierdzenia dotyczące całego zbioru. Wybrany przez nas podzbiór może nie być reprezentatywny, jest zawodna, łatwo jest popełnić błąd.
- zupełna – badamy cały zbiór i na tej podstawie wypowiadamy twierdzenia. Nie ma z nauce zastosowania, gdyż bada się najczęściej zbiory nieskończone lub nie jesteśmy pewni czy udało nam się zebrać wszystkie elementy zbioru. W praktyce trudna do zrealizowania.
- na podstawie ogólnej przesłanki, o której wiemy, że jest prawdziwa, wyjaśniamy pewne fakty szczegółowe. Skąd jednak wiadomo, że prawdziwa jest przesłanka? Należy to udowodnić. Szukamy wyższego prawa, z którego wynika nasze prawo. Musimy uzasadnić, że jest ono prawdziwe, odwołujemy się do jeszcze wyższych zasad – grozi nam regres w nieskończoność.