Średniowiecze
Ciągłość cywilizacji rzymskiej, czyli łacińskiej cywilizacji europejskiej w czasach anarchii i najazdow Ostrogotow, Bizancjum, Longobardow i Frankow po upadku Zachodniego Cesarstwa, w okresie V-VIII wieku zapewniły przede wszystkim krystalizujące się struktury kościelne, jak biskupstwa i klasztory oraz przetrwałe w niektorych miastach Italii, Hiszpanii i Galii starożytne szkoły, w ktorych, mimo że stały się chrześcijańskie, wykładano także nauki świeckie. Ciągłość tę zapewniali rownież tacy uczeni, jak znani nam już pierwsi Ojcowie i Doktorzy Kościoła, ktorzy świadomie dążyli do akulturacj i starożytności, do jej wchłonięcia przez umacniające się chrześcijaństwo, do możliwie bezkonfliktowego przejścia od Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego do chrześcijańskiej Europy. W ewolucji tej podstawową rolę odegrali zwłaszcza Boecjusz, Kasjodor i Izydor z Sewilli oraz irlandzcy druidzi i benedyktyni.
a) BOECJUSZ (480-525), ostatni ojciec Kościoła, wykształcony w Akademii Platońskiej, wywodził się z jednego z najpotężniejszych senatorskich rodow rzymskich - Anicjuszy.
- znawca języka greckiego, matematyk, astronom i konstruktor. Dużo pisał m.in. na temat nauk wyzwolonych; udostępnił Średniowieczu geometrię Euklidesa i astronomię Ptolemeusza oraz, w pewnym stopniu, filozofię Arystotelesa. Planował przetłumaczenie najważniejszych dziel greckich na łacinę. Jego neoplatońskie i stoickie arcydzieło pt. De consolatione philosophiae (O pocieszeniu, ,jakie daje filozofia)- cieszyło się wielką poczytnością w Średniowieczu, zwłaszcza w czasach Odrodzenia XII w. - tłumaczone na wiele językow było stałą lekturą szkol zakonnych XVI-XVIII wieku.
Jego popularność porownuje się do popularności Wyznań św. Augustyna. Słusznie nazywa się Boecjusza „ostatnim wielkim uczonym starożytności",