Teorie refleksyjne

Teorie refleksyjne nie są empiryczne, nastawione na wyjaśnianie, ale na modelowanie rzeczywistości:

- teoria normatywna podejmuje próbę konstruowania nowej rzeczywistości, takiej, jaką powinna ona być. Z tego powodu teoria ta głównie interesuje się ideami, wzorcami zachowań, bo to one głównie mówią, jak należy postępować. Zwolennicy tej teorii eksponują to, w imię czego trzeba działać w rz. m., a więc zgodnie z wzorcami zachowań. Głównymi problemami teorii normatywnej są:

etyka w sm(np. etyka użycia siły, interwencja w celach humanitarnych, jako uzasadnione użycie siły, pojawia się tam, gdzie prawa człowieka są łamane na szeroką skalę);

prawa człowieka i wszelkie względy humanitarne;

sprawiedliwość, jako wzorzec działań w sm;

- teoria feministyczna podkreśla pluralizm nurtów teoretycznych w NoSM. Jest pochodną ruchów feministycznych. Jest teorią modelującą, ale próbuje zawierać elementy wyjaśniające, koncentrujące się na ograniczeniach, wykluczeniu obecności kobiet z polityki. Krytykują liberalny kapitalizm, jako zdominowany przez mężczyzn. Cywilizacja zachodnia została wychowana na wzorcach patriarchalnych, zdominowanych życie społeczne przez mężczyzn. W związku z tym pojawia się agresja, przemoc, brak odpowiedzialności. Tu pojawia się wątek normatywny, bo feministki też chcą zmian rzeczywistości, chcą zmieć też styl sm z męskiego(etos rywalizacji) na żeński(harmonia, opiekuńczość)

- teoria krytyczna wywodzi się ze szkoły frankfurdzkiej z przełomu lat 20/30 – tych XX w. W sm teoria ta zajmuje się problemem emancypacji człowieka(budowania jego podmiotowości, uwolnienia jego możliwości). Zajmuje się więc też tym, co tę emancypację ogranicza. Ważne postacie : Robert Cox, Andrew Linklater. Ta teoria stworzyła podstawy nowego myślenia w śm – human security, bo to jednostka jest zagrożona procesami marginalizacji, wykluczenia.

- socjologia historii to nurt badawczy, ale więcej ma do wyjaśniających niż modelujących teorii. Główne hasło można ująć jako: „Historia żyje w dniu dzisiejszym".