Westfalskie stosunki międzynarodowe

Istnieje kilka etapów ewolucji westfalskich stosunków międzynarodowych.

Liberalny instytucjonalizm –

-Zmodyfikowana wersja idealizmu

-Eksponuje rolę instytucji w SM

-Instytucje mogą zmienić dżunglę SM w ogród zoologiczny

-Nie zgadzają się całkowicie z poglądami ani idealistów, ani poglądu, że instytucje nie są nic warte. Instytucje mają być rodzajem nowej jakości w środowisku (Stanowisko pośrednie między realizmem a liberalizmem).

-Instytucje mogą ułatwiać współpracę międzynarodową, jednakże same z siebie nie zmieniają. Są tylko katalizatorem.

- Instytucje są konstrukcjami społecznymi, które zapewniają powtarzalność zachowań. W takim rozumieniu instytucjami są organizacje międzynarodowe, prawo międzynarodowe.

e) Dotychczasowe debaty interparadygmatyczne zbudowane były na gruncie idealizmu i realizmu. Obecnie ograniczeniu uległa rola realizmu. Powodem jest zmniejszenie znaczenia siły oraz nieskuteczność wobec w badaniach nowych zjawisk (np. globalizacja). Koniec zimnej wojny dowartościował znaczenie szkoły liberalnej.

Nurt teorii racjonalnej(teorie wyjaśniające)

-Debata neoliberalizm – neorealizm (neo-neo debata).

-Efektem jest osiągnięcie pewnego etapu zbieżności poglądów (neo-neo synteza).

-Potwierdzenie elementów wspólnych analizy:

1. poliarchiczność środowiska międzynarodowego. Neorealiści analizują ją z perspektywy jej wpływu na działania państw, a liberałowie, z perspektywy łagodzenia poliarchiczności poprzez instytucje międzynarodowe.

2. Ograniczenie użycia siły w środowisku międzynarodowym.

3. Państwa to główny podmiot stosunków, ale dostrzegają także innych aktorów

4. Obie szkoły dostrzegają jednoczesne istnienie zarówno konfliktów jak i współpracy.

Nurtem współcześnie dominującym, próbującym to wszystko spinać, jest konstruktywizm. Koncentruje się on bardziej na interpretacji rzeczywistości a w mniejszym stopniu na poszukiwaniu obiektywnych prawidłowości. Założenia:

1. kontekst intelektualny: z jednej strony stworzyła go neo – neo debata a z drugiej inspirowała ją socjologia historii, teoria krytyczna.

2. sposób podejścia do rz. m.: dla konstruktywistów charakt. jest specyficzne rozumienie rz. m., bo jest ona rodzajem konstrukcji społecznej, która jest przeciwieństwem myślenia w kategoriach zdecentralizowanego, poliarchicznego systemu międzynar. Konstruktywizm zakłada bowiem nacisk na procesy, problemy społeczne(nierzadko niezwiązane z państwem). Takie zaś problemy jak biegunowość i rozkład siły są tu marginalne.

3. istotną rolę odgrywają tu idee(demokracji, wolności, praw człowieka itp.) Łączy się to z naciskiem na problemy społeczne, bo to do ludzi przemawiają idee. Idee określają strukturę międzynarodową, bo to one określają interesy państw, społeczeństw. Zachowania są pochodną idei(to odwrócenie myślenia marksistów: nie baza determinuje zachowania, ale nadbudowa(idee)).

4. odwołanie do kategorii relacji podmiot – struktura. Struktura obejmuje dwa elementy:

a) materialne(zasoby)

b) elementy ideacyjne(idee, wartości)

W problemie relacji podmiot – struktura konstruktywiści odwołują się do idei odpowiedzialności, a więc poglądu, że dana struktura wymaga odpowiedniego funkcjonowania w niej. Struktura kształtuje pewne oczekiwania, co do stylu zachowania się, co wynika z idei i wartości. To podmioty konstruują struktury, ale potem struktury kształtują zachowania podmiotów.

5. eksponowanie problemu świadomości ludzi(wątek subiektywnego postrzegania rzeczywistości). Istotne jest więc nazywanie zjawisk, co odzwierciedla subiektywne postrzeganie.