Stylistyka
Stylistyka to: Schemat komunikacji w wersji ustnej N kanał głosowo-słuchowy. O (mówienie) znaki w formie dźwiękowej, głoski (słuchanie)
Schemat komunikacji w wersji mówionej N kanał wzrokowy .O (pisanie) znaki w formie graficznej, litery (czytanie)
Mówienie: wykład, kazanie, rozmowa Fonograf, gramofon, film dźwiękowy etc. „Tu ma być nagrany mój głos i ten głos będą sprzedawać jak gruszki na targu" Piłsudzki
Wytwory pisemne: rękopiśmienne, drukowane (papier, dyskietki, pendrive etc.)
Mówienie = naturalna czynność człowieka, usta jest rozwinięte w każdej społeczności, niezależnie od stopnia zaangażowania cywilizacyjnego. Pisanie jest sztuką, którą trzeba opanować, ucząc się go. Az 85% języków w ogóle nie wykształciło pisma, twierdzą badania.
Różnice między językiem mówionym a językiem pisanym JĘZYK MÓWONY JĘZYK PISANY dominująca forma wypowiedzi dialog monolog słownictwo - mniej bogate, urozmaicone niż w języku pisanym - bardziej konkretne - wyrazy nacechowane ekspresywnie, często wyrazy dosadne - wyrazy potoczne - bardzo bogate, wyszukane nawet - bardziej abstrakcyjne - używanie słów książkowych - unikanie wulgaryzmów użycie części mowy - bardzo często są wykrzykniki - zawiera bardzo dużo zaimków, zwłaszcza wskazujących i nieokreślonych (np. ten, taki, tam, ktoś, coś, jakiś) - spójniki potoczne (i, ale, albo, bo, chociaż) - wykrzykników brak; jeśli są to rzadko - często przymiotniki występują w roli przydawek - spójniki książkowe (oraz, lecz, bądź, lub, ponieważ, aczkolwiek/jakkolwiek) składnia - często brak wyraźnych granic między zdaniami - zdania z opuszczonymi składnikami, urwane - luźne ciągi składniowe, - zdania pojedyncze i złożone współrzędnie (!) - wyraźny podział na zdania - zdania o składki bardziej logicznej, uporządkowanej - przewaga zdań wielokrotnie złożonych podrzędnie, rozbudowanych, łączone są ze sobą za pomocą różnych środków - częste konstrukcje z rzeczownikami odczasownikowymi, np. „po zamknięciu sklepu" [„nie" zawsze piszemy razem] użycie form fleksyjnych - brak imiesłowów przysłówkowych (chyba że: prawdę mówiąc, prawdę powiedziawszy) - imiesłowy przysłówkowe, np. przyszedłszy, wspominając
spójność wypowiedzi - używanie wyrażeń podtrzymujących rozmowę, np. wiesz?, znaczy, to znaczy, no, no nie?, po prostu - osiągana bardziej ukrywanymi środkami, różnorodna. JĘZYK 1) zasób słów (słownictwo) = leksyka 2) gramatyka, tj. zasób reguł (pozwalających coś z tymi słowami robić)
Główne działy gramatyki: 1. fonetyka – dźwięki mowy 2. fleksja – odmiana wyrazów 3. słowotwórstwo – budowa wyrazów 4. składnia – budowa zdania
fleksja + słowotwórstwo = morfologia
Składnia – jak zbudowane jest wypowiedzenie, a zwłaszcza zdanie, z jakich części się składa, jaki jest szyk? Jaką funkcję pełni dany wyraz w wypowiedzeniu? Jakie związki zachodzą? Jakie są zależności między poszczególnymi zdaniami
Wypowiedzenie –grupa wyrazów, rzadziej wyraz pojedynczy, powiązany ze sobą znaczeniowo o raz gramatycznie; najmniejsza jednostka porozumiewania się w gramatyce • czasownikowe (werbalne) – zdanie: Znowu mam kłopoty ze zdrowiem. Kto tam puka? • nieczasownikowe (niewerbalne) – równoważnik zdania (wypowiedzenie zawierające potencjalne orzeczenie, Znowu kłopoty ze zdrowiem (można wstawić orzeczenie). Kto tam? – zawiadomienie (nie można wstawić orzeczenia), np. Moje kłopoty ze zdrowiem. Pukanie/Puk, puk.
Zdanie – wypowiedzenie, które zawiera orzeczenie czasownikiem w formie osobowej („mam", siedzę), albo czasownikiem zakończonym na –no, -to (palono na stosie, bito złote monety), bądź niefleksyjnym „trzeba", „można", „należny" (słońce można obserwować przez czarne szkło), orzeczenie: najważniejsze, bo może być zdanie tylko i wyłącznie zbudowane z orzeczenia (Pada.). składnik najważniejszy i niezbędny, można obudować drugim składnikiem główny, np. pada deszcz, pozostałe: poboczne, określenia podmiotu i orzeczenia, nie precyzujemy; Pada. Pada deszcz. Pada teraz ulewny deszcz. (pada teraz, ulewny deszcz.