Rodzaje kontroli konstytucyjności prawa
Gwarancja konstytucji– ogół rozwiązań i instytucji ustrojowych służących zapewnieniu
realizacji norm konstytucyjnych.
Najważniejsza gwarancja konstytucji: właściwie skonstruowany system kontroli
konstytucyjności prawa, ustaw w szczególności.
1) Jeżeli kryterium wyodrębnienia modelu kontroli będzie moment w którym kontrola jest
wykonywana, to możemy wyodrębnić:
A. KONTROLA PREWENCYJNA jest wykonywana:
W trakcie procesu ustawodawczego.
Najczęściej przy pomocy wewnętrznych pomocniczych organów parlamentu – komisje
Po uchwaleniu ustawy, ale do czasu jej wejścia w życie.
B. KONTROLA NASTĘPCZA- Pojawia się w następstwie podniesienia zarzutu niekonstytucyjności przez uprawniony organ państwa czyli przez podniesienie ekscepcji niekonstytucyjności.
Kontrola następcza ma 2 formy:
a. Kontrola konkretna- Ma miejsce gdy zgłoszenie zarzutów następuję przy okazji rozpatrywania określonej, konkretnej sprawy w procesie sądowym.
b. Kontrola abstrakcyjna- Następstwem abstrakcyjnej skargi konstytucyjnej jest doprowadzenie do wydania orzeczenia o zgodności lub sprzeczności danego aktu z konstytucją
2) W zależności jaki organ sprawuje kontrolę, wyróżniamy:
A. KONTROLA PARLAMENTARNA- Jest wykonywana wewnątrz parlamentu przez sam parlament w trakcie procesu
ustawodawczego przy pomocy specjalnego organu pomocniczego parlamentu
B. KONTROLA POZAPARLAMENTARNA - Może być wykonywana przez sądy powszechne lub specjalne sądy albo organy o charakterze mieszanym – sądowo-politycznym.