Modele amerykański i kontynentalny

A. MODEL AMERYKAŃSKI

Można wyróżnić 5 cech charakteryzujących ten model:

1) Kontrola nie ma abstrakcyjnego charakteru.

2) Model amerykański jest modelem sądowej kontroli konkretnej konstytucyjności. Ekscepcja niekonstytucyjności może być podniesiona tylko w odniesieniu do konkretnej, realnie się toczącej sprawy i tylko przez strony procesu

3) Naruszenie musi mieć charakter rzeczywisty, bezpośredni.

4) Stwierdzenie niezgodności z konstytucja aktu czy przepisu prawnego nie ma waloru

generalnego, nie dotyczy wszystkich obywateli, którzy podani są danemu prawu na

terytorium państwa

5) Adaptacja (recepcja) w szeregu krajów Ameryki Łacińskiej, w państwach europejskich system w Portugalii, Grecji i państwach Skandynawskich.

B. MODEL KONTYNENTALNY

4 cechy modelu europejskiego:

1. Występuje głębokie zakotwiczenie sądowej kontroli konstytucyjności wprost w przepisach konstytucji. Organizacja i działanie jest określone bezpośrednio w konstytucji.

2. Skutek orzeczenia. Sąd konstytucyjny eliminuje przepis sprzeczny z konstytucją z obrotu

prawnego w ogóle.

3. Kontrola konstytucyjności ma charakter wyłączny, jest wykonywana wyłącznie przez

wyspecjalizowany organ bez prawa wykonywania jej przez inne organy,

4. Kontrola konstytucyjności nie ma wyłącznie konkretnego charakteru. Ma co do zasady

charakter kontroli abstrakcyjnej, a może być uzupełniona formami kontroli konkretnej (np.

Polska). Jest możliwe łączenie w modelu kontynentalnym tych 2

możliwych rozwiązań: skarga konstytucyjna i Trybunał Konstytucyjny.