Od gospodarki naturalnej do wymiennej

Nawet w gospodarce prymitywnej ludzie uczą się z biegiem czasu, że od sytuacji, w ktorej każdy wszystko, robi to miernie, lepszym rozwiązaniem jest podział pracy.

Wszystkim będzie dział się lepiej, gdy ludzie powolni będą zajmowali się rolnictwem, szybcy i sprawni łowami, inteligentni leczeniem. Jeśli każdy z nas jest w swojej dziedzinie lepszy od innych, to niech wyprodukuje tyle ile potrafi a następnie wymienimy się nadwyżkami. Gdy jedni uprawiają ziemię i wytwarzają zboże, inni są młynarzami, a jeszcze inni piekarzami. Gdy ma miejsce specajalizacja społeczeństwo jest w stanie wytworzyć i podzielić więcej, niż wtedy gdyby każdy jego członek musiał wytwarzać sam wszystko, co mu jest potrzebne do życia, a powinien być lepszy, bo każdy z nas się specjalizuje, czyli zmierza do doskonałości. Dlatego na przestrzeni dziejow doszło do specjalizacji podziału pracy, ktory przebiegał w trzech fazach.

Pierwszy społeczny podział pracy polegał na rozdzieleniu się uprawy roli i pasterstwa i miał miejsce u schyłku wspolnoty pierwotnej. Stopniowe odchodzenie od dawnego koczowania i zbierania żywności i zapoczątkowanie osiadłego trybu życia wraz z uprawianiem roli i hodowlą sprawiły, ze rolnicy i hodowcy byli w stanie wyprodukować znacznie więcej niż potrzebowali do przeżycia. Powstały nadwyżki produkcji rolnej, które spowodowały pojawienie się przedstawicieli nowych zawodow: rzemieślnikow, żołnierzy, kapłanow czy urzędnikow rządowych, ktorzy nie musieli samodzielnego produkowania żywności

Drugi społeczny podział pracy doprowadził we wczesnym niewolnictwie do wyodrębnienia się z rolnictwa rzemiosła. W wyniku trzeciego podziału pracy u schyłku niewolnictwa, powstała grupa zajmująca się wyłącznie pośrednictwem w wymianie towarowej – kupcy. W każdej z wymienionych grup dokonywały się dalsze specjalizacje w wytwarzaniu wyodrębnionych produktow rzemieślniczych, usług i handlu.