Tworzenie i interpretacja tabel kontyngencji
W przypadku wnioskowania o zależnościach przyczynowo- skutkowych między zmienną zależną i niezależną - zależności te można określić w najprostszy sposób, obserwując kształtowanie się rozkładów odpowiedzi w polach tabeli.
- w przypadku tabeli 2x2 wystarczy stwierdzić krzyżowanie się relacji. W tab. 2.2.większe wartości z pierwszej i drugiej kolumny i mniejsze wartości z tych kolumn przeplatają się „na krzyż".
- kierunek rozkładu obserwacji może ukazać związki przyczynowe. Jeżeli rozkład procentowy wartości zmiennych niezależnych rośnie z lewej do prawej strony tabeli, to zmienna zależna jest dodatnio związana ze zmienną niezależną – jeżeli maleje, związek jest odwrotny.
2.2. Istotność związku Pierwszym problemem w interpretacji tabel dwudzielczych jest określenie stopnia statystycznej istotności powiązań między zmiennymi. Wykorzystywane są w tym celu różne statystyczne testy istotności, w zależności od poziomu pomiaru. W przypadku tabel kontyngencji, gdy badane zmienne mierzone są w skali nominalnej, do oceny istotności związków między zmiennymi najczęściej stosuje się test c, mierzący niezależność analizowanych zmiennych.
Hipoteza zerowa w tym teście zakłada, że między danymi zmiennymi nie ma związku (zmienne są niezależne). Sprawdzenie tej hipotezy polega na obliczeniu w pierwszym kroku wartości oczekiwanych (tj. takich, których oczekuje się w poszczególnych komórkach tabeli, jeżeli badane zmienne są rzeczywiście niezależne). Wartości oczekiwane otrzymuje się przez pomnożenie odpowiednich sum kolumn i wierszy, i podzielenie przez sumę całkowitą.
Następnie należy porównać wartości oczekiwane z rzeczywistymi i określić, czy występują różnice między tymi wartościami.