Socjologia religii
Spadek autorytetu instytucji kościelnych i kleru spowodowany ograniczeniem funkcji legitymizacyjnej, wynikającej z dysponowania „świętym kosmosem", a w płaszczyźnie społecznej – ze znacznego ograniczenia obszaru działania.
Wiedza religijna stała się mniej centralna dal człowieka współczesnego, który odwrócił się od liturgii ku pragmatycznej technologii, od teologii do naukowego empiryzmu (Wilson)
Sekularyzacja i prywatyzacja sprawiają, ze religia i kwestie wiary lub niewiary zostają uznane za dziedzinę prywatną każdego człowieka.
Dlaczego przedsiębiorstwo religijne na to przystaje?
1. W zamian za dostęp do kulturowych środków przymusu potrzebnych do zdławienia konkurencyjnych firm.
2. Państwo uzyskuje legitymizację własnych poczynań, ład społeczny, który niejednokrotnie jest skutkiem postrzegania norm wpojonych obywatelom przez doktryny religijne.
Menager religijny
Pozycja hurtowych dostawców – charakter liderów wśród firm religijnych
Sekularyzacja – wg Starc'a i Bainbridg'a – nie powoduje wygaśnięcia potrzeb religijnych a jedynie poszukiwanie przez konsumentów indywidualnych zródeł zaspokojenia, a tym samym wzrostu agresywnego prozelityzmu i poziomu afiliacji.
Rynkowa teoria religii ukazuje, ze we współczesnej rzeczywistości ludzie……..
Strukturalna teoria religii (Parsons)
Stanowi perspektywę badan religii w ramach makrosocjologicznych orientacji metodologiczno – teoretycznych. Nawiązuje do niej liczni badacze na całym świecie.
Pierwotnie na wiele lat przed Parsoncem koncepcja ta pojawiła sie w wersji funkcjonalistycznej. A.R. Radclife – Brown, który po terenowych badaniach sformułował zasadę wg, której rytuał religijny…………………………..
Koncepcja deprywatyzacji religii (Casanova)
Pojecie sekularyzacji rozpatruje się na 3. niezależnych i rozłącznych poziomach:
1. Odejście firmy świeckiej od instytucji i norm religijnych
2. Spadek wierzeń i praktyk religijnych
3. Marginalizacja religii do sfery prywatnej
Argumenty na potwierdzenie tezy o publicznej roli religii we współczesnym świecie:
I stadium analityczne dotyczy sytuacji Hiszpanii, odchodzącej od kościoła państwowego do deinstytucjonalizacji religii
II stadium – opis sytuacji w Polsce, od kościoła narodowego do społeczenstwa obywatelskiego
III stadium poświecone sytuacji Brazylii, która można by okreslić – od koscioła oligarchicznego do koscioła ludowego
IV stadium omawia fragment rzeczywistości amerykańskiej , a mianowicie ewangeliczny protestantyzm, w którego ramach ostatnio dokonuje się przejście od względnego liberalizmu (religijność typu obywatelskiego) do fundamentalizmu.
V stadium – amerykańscy katolicy, wśród których religijność dostrzega przejście od sfery prywatnej do publicznej, współczesny katolicyzm w USA ma wymiar bardziej społeczny, publiczny niż prywatny.