Etyka w psychologii stosowanej
POSTULATY ETYKI ZAWODOWEJ PSYCHOLOGA
1. zasady obowiązujące w stosunku do pacjentów. Przestrzeganie tajemnicy zawodowej oraz pojęcie „postawy psychologicznej" – troska o dobro pacjenta, postawa rzeczowa, bezosobowa, życzliwa, akceptująca. Jedynym celem psychologa w stosunku do badanego jest niesienie właściwie rozumianej pomocy. Unikanie jatrogennych postaw.
2. Internalizacja celów społecznych.
3. zasady regulujące stosunek do instytucji, w której jest zatrudniony psycholog (cele, współpraca, zaangażowanie, lojalność)
4. Postulaty fachowego stosowania metod diagnostycznych i niedopuszczenie do nadużyć w posługiwaniu się nimi przez niefachowców. „Sumienność metodologiczna" (właściwe metody badań, dostosowane do problemu, ostrożność, dbałość o naukowe uzasadnienie diagnozy, pamięć o obarczeniu metod błędami oraz narzędzi; testy nie są „psychometrami"; test przeprowadza osobiście sam psycholog; konsekwencje, zgoda na piśmie, też na obrót danymi, komisje etyczne).
5. Etyka w badaniach naukowych – najwyższą wartością dobro pacjenta, informacja o celu badań, konsekwencjach, konieczność uzyskania zgody na piśmie (również na obrót danymi). Funkcjonowanie komisji etycznych oceny programów badań naukowych.
Wskazania etyki psychologa:
•Uzyskać zgodę na udział w badaniach klienta lub opiekuna dzieci
•Przestrzegać ustalonego kontraktem usługi zakresu badań
•Przestrzegać tajemnicy zawodowej – wymóg kategoryczny
•Unikać wyrządzenia przykrości! – ujmowanej z perspektywy subiektywnej
•Ryzyka powodowania cierpienia, krzywdy fizycznej, psychicznej i społecznej
•Naruszanie sfery prywatności i intymności
•Obniżania szacunku klientów dla siebie samych i ich poczucia wartości
•Dostarczyć informacji zwrotnych o badaniach
•Różnicować pomiędzy obowiązkiem przekazania badanemu w sposób zrozumiały informacji o uzyskanych wynikach a pełną opinią
•Uwaga na język oceny, wartościowania, etykietyzacji
•Unikać zaszczepiania postaw negatywnych czy niewłaściwych
•Uwaga na tzw. naturalne eksperymenty społeczne