Sens ideowy pojęcia komunizm

Ideologiczną osnową komunizmu jest pogląd, iż całe dotychczasowe dzieje ludzkości można

sprowadzić do toczącej się nieustannie walki klasowej w której naprzeciw siebie stają zawsze

dwie antagonistyczne klasy: jedna – właścicieli środków produkcji, druga – pozbawionych

własności i wyzyskiwanych przez pierwszą, wskutek przywłaszczenia sobie przez nią 'wartości

dodatkowej'. W walce tej zmieniają się jedynie w zależności od 'formacji' społecznoekonomicznej

– 'aktorzy', czyli właściciele niewolników i 'niewolnicy' w epoce niewolnictwa,

feudałowie i chłopi w epoce feudalizmu oraz burżuazja i proletariat w epoce kapitalizmu. U

podłoża powyższego przeświadczenia leży tzw. materialistyczna interpretacja historii, czyli

teza, że czynnikiem warunkującym wszystkie ludzkie działania oraz procesy społeczne jest

sfera materialno-gospodarcza ('stosunki produkcji' i odpowiadające im 'siły wytwórcze'). Siła

duchowa (religia, kultura, polityka) wedle tego założenia stanowi 'wtórną' w stosunku do

owej 'bazy' (i będącą jej odbiciem, bo tak naprawdę jest też nieco subtelniejszą materią) tzw.

Nadbudowę. W mniemaniu marksistów wszystko, co należy do 'nadbudowy', spełnia także

zawsze i bezpośrednio (tyle, że z reguły w sposób zamaskowany) ideologiczną funkcję

usprawiedliwienia panowania klasowego właścicieli środków produkcji. Z rozumowania tego

wyprowadzany jest wniosek, że warunkiem 'wyzwolenia uciśnionych' jest nie tylko zmiana

stosunków na poziomie 'bazy', ale również zniesienia owej fałszywej świadomości

ideologicznej przez całkowitą eliminację (co dotyczy religii i patriotyzmu), już przez zupełną

zmianę charakteru, funkcji i celów (rodziny i kultury)