Współczesność przeciw tradycji
- centralny motyw – przeciwstawienie tradycji współczesności
- o charakterze współczesnego świata decyduje miasto, masa (czyli tłum), maszyna
- to awangardziści przyswoili poezji słownictwo techniczne: samochód, motor,
szybkość itd.
- w przekonaniu futurystów wynalazki i udogodnienia cywilizacyjne kształtowały
odczucie świata
- kult miasta – ważny składnik futur. światopoglądu artystycznego: miasto jako świat
wielkich zbiorowości ludzkich, autentyczna siedziba człowieka, miejsce dramatu
- prawdziwa mowa miasta – mowa wysokonakładowych gazet
- współcześni adresaci sztuki – ludzie z anonimowego tłumu (stąd futurystyczny
projekt uspołecznienia sztuki przez plakaty rozwieszane na murach, wystawy
sklepowe, karoserie samochodowe, rozdawane na ulicach jednodniówki) –
demokratyzacja sztuki
FUTURYZM A POLSKI EKSPRESJONIZM
- „futuryści – jak wspomniano – działali w okresie, gdy w poezji polskiej pojawiło się
wiele nowatorskich orientacji" - miedzy futuryzmem a ekspresjonizmem istniał od początku zasadniczy
antagonizm – ekspresjonizm występował jako poezja duszy, doświadczenia.
wewnętrznego, estetyki wyrazu futuryzm był poezją miasta, codzienności,
nastawioną na formę.
DALSZE LOSY FUTURYZMU
- po 1925 r., gdy przestał wychodzić „Almanach Nowej Sztuki", futuryści wyłączyli
się z życia literackiego, a sam futuryzm został niemal zupełnie zapomniany, a jeśli
ktoś w ogóle ich wspominał, to wyłącznie z lekceważeniem – ruch uważano za nic
nie znaczący epizod w dziejach polskiej literatury, błazenadę, głupkowate wygłupy
- „lata dwudzieste były w Polsce triumfem Skamandra"
- „w latach trzydziestych znów pojawiły się tendencje awangardowe", które
jednakże nie objęły zainteresowania się futuryzmem
- w obronie futuryzmu stawał Czyżewski, jednak nikt go nie słuchał
- „milczenie otaczało tez futuryzm w pierwszym powojennym dziesięcioleciu"
- odkrycie futuryzmu dokonało się po odwilży '56 roku – wiersze i manifesty
futurystyczne stały się nagle literacką.