Zdolności poznawcze: poznawcze odczuwanie innych
Poznawcze odczuwanie innych – sposób w jaki wytwarzamy obraz innych w swoim umyśle. Upojęciowienie innych ma 3 poziomy: a) uświadomienie sobie niezmienności osoby – inni istnieją jako odrębne jednostki psychiczne b) przyswajanie sobie wzrastających wraz z rozeznaniem społecznym, zdolności przyjmowania ról i cudzej perspektywy (początek 2-3 r.ż.) c) identyfikacja osobowa (późne dzieciństwo/wczesna adolescencja) – wykształcenie rozumienia innych jako posiadających stałe cechy osobiste, poglądy i doświadczenia istniejące poza daną sytuacją
4 POZIOMY EMPATII
Empatia globalna - ogólna niezróżnicowana reakcja przykrości na cierpienie innych - empatyczne cierpienie – bierne, niechciane - pod koniec 1. roku – niezmienności osoby – rozróżnienie ja – inny (moje/czyjeś cierpienie)
Empatia egocentryczna – koniec 1. roku życia - egocentryzm poznawczy, oferowanie nieodpowiedniej pomocy - zrozumienie niezmienności osoby pozwala na pojawienie się cierpienia współodczuwanego zawierającego komponentę współczucia (reaktywny skutek afektywny) - nowa reakcja afektywna nie zastępuje starej, jest dodana
Empatia w stosunku do cudzych uczuć (2/3 - …) - nabywanie umiejętności przyjmowania ról - zdolność empatyzowania z wieloma (czasem sprzecznymi) emocjami - oferowanie bardziej efektywnej pomocy - wzrost częstości współodczuwania cierpienia
Empatia w odpowiedzi na czyjąś ogólną sytuację (późne dzieciństwo v wczesny okres dojrzewania) - rezultat przyswojenia sobie tożsamości osób - uwzględnianie bardziej długotrwałych aspektów życia obserwowanego (śmiejące się, nieuleczalnie chore dziecko).