Empatia

Empatia od niemieckiego Einfuhlung – pierwotnie w estetyce skłonność o utożsamiania się w jakimś stopniu z obserwowanym przedmiotem zazwyczaj fizycznym obiektem pozwalającym na przeżycie piękna Lipps przeniósł termin do psychologicznego kontekstu Titchener sformułował angielskie empathy jako tłumaczenie Einfuhlung Mechanizm empatii to wewnętrzna imitacja obserwowanej osoby lub obiektu, proces który jest tez określany jako naśladowanie motoryczne ( ukryte wewnętrzne imitowanie oznak jakiegoś stanu –np. napinanie mięśni) – prowadzi do słabszych ale podobnych reakcji

Różnica między empatią a współodczuwaniem = Smith, Spencer i McDougal mówią o współodczuwaniu jako w dużej mierze pasywnym. Empatia przeciwnie – aktywne usiłowania jednostki żeby „wyjśd naprzeciw" związane z przemyślanym wysiłkiem intelektualnym

Notatki by MK

U Lippsa i Titchenera – umyślnie działający obserwator, świadomie podejmujący wysiłek wyjścia poza własną jaźń w przestrzeń cudzych doświadczeń

Kohler – empatia to bardziej zrozumienie niż dzielenie afektów – rozumienie w przeciwieństwie do odczuwania tego co inni można osiągnąć przez obserwację i interpretację działań i ruchów

G.H. Mead – indywidualne możliwości wejścia w rolę drugiego człowieka jako sposób zrozumienia tego jak postrzega on świat podstawa funkcjonowania w uspołecznionym świecie

J.Piaget – decentracja czyli porzucenie początkowej egocentrycznej perspektywy jako baza rozwoju społecznego i poznawczego

Badania przyjmowania ról przez dzieci i podział na: a) percepcyjne przyjmowanie ról = umiejętność wyobrażenia sobie wzrokowej perspektywy innej osoby b) poznawcze przyjmowanie ról = wyobrażenie sobie cudzych myśli i motywów c) afektywne przyjmowanie ról = wnioskowanie o cudzych stanach emocjonalnych (nie musi obejmować budzenia jakichkolwiek stanów afektywnych)

Umiejętność przyjmowania ról generalnie rośnie wraz z wiekiem dziecka

'40 i '50 nacisk na rolę empatii w zwiększaniu trafności spostrzegania innych – „społecznej ostrości widzenia" (social acuity) – później rozdzielenie tych procesów

WSPÓŁCZESNE POGLĄDY DOTYCZĄCE EMPATII

1) E. Stotland – rozpatrywanie empatii wyłącznie w kategoriach afektywnych „reagowanie emocjonalne obserwatora spowodowane odczuciem że ktoś inny doświadcza lub jest na drodze do doświadczenia jakiegoś rodzaju emocji" Wcześniej badacze zakładali że emocje obserwatora będą podobnej natury co obserwowanego – tu tego nie ma Empatia kontrastowa – np. satysfakcja spowodowana czyimś cierpieniem

Współcześnie także rozpatrują empatię w kategoriach afektywnych ale mówią o niej w przypadku wystąpienia reakcji przynajmniej w zarysach podobnej do reakcji emocjonalnej obserwowanego

2) Batson – Empatia to przede wszystkim zorientowane na innego człowieka afekty w rodzaju troski czy współczucia, które pojawiają się w rezultacie obserwowania cierpień danej osoby – zawężenie terminu do czegoś podobnego do polskiego „współczucia" 3) L. Wispe - współodczuwanie jest stanem podwyższonej świadomości cierpienia innego człowieka jako czegoś co powinno zostać załagodzone"

- empatia to dokonana przez samoświadomą jaźń próba niewartościującego zrozumienia pozytywnych i negatywnych doświadczeń innej jaźni, aktywny proces zawierający wysiłek poznawczy 4) M. Hoffman – empatia to afektywna reakcja bardziej odpowiadająca cudzej niż własnej sytuacji poznawcze przyjmowanie ról, osobiste odczuwanie przykrości kreowanej cierpieniem innych, doznawanie współczucia/troski