Efektywność rynku

Efektywność pojedynczego rynku

Wykorzystując tradycyjne krzywe popytu i podaży, wiemy, że konkurencja rynkowa zapewnia efektywność ekonomiczną. Nabywcy zrównują kraocową korzyść z konsumpcji dodatkowej jednostki dobra z krańcowym kosztem jej nabycia. Ten koszt krańcowy stanowi cenę, którą muszą zapłacić.

Z kolei przedsiębiorstwa zrównują krańcową korzyść z wyprodukowanej kolejnej jednostki dobra, którą jest cena, z krańcowym kosztem wyprodukowania dodatkowej jednostki.

Równowaga rynkowa ustala się w punkcie E, w którym popyt rynkowy zrównuje się z podażą

rynkową. W punkcie tym krańcowa korzyść i krańcowy koszt zrównują się z krańcowym kosztem, co jest warunkiem efektywności ekonomicznej.

Analiza efektywności ekonomicznej

Ekonomiści wyróżniają 3 aspekty efektywności. Są to 3 warunki konieczne efektywności w rozumieniu Pareta.

a) gospodarka powinna osiągnąć efektywność wymiany. Oznacza to, że dobra powinny trafić do tych jednostek, które cenią je najwyżej,

b) powinna zostać zapewniona efektywność produkcji. Przy danym wyposażeniu gospodarki w zasoby, produkcji jednego dobra nie można zwiększyć bez jednoczesnego zmniejszenia produkcji innego dobra,

c) gospodarka powinna osiągnąć efektywną strukturę produkcji, tzn. taką, przy której

wytwarzanie dobra odpowiadają potrzebom jednostek.

Krzywa osiągalnej użyteczności

Aby wyjaśnić istotę każdego z trzech warunków efektywności w ujęciu Pareta, wprowadzamy krzywą osiągalnej użyteczności. Osiągane przez jednostkę korzyści z konsumpcji nazywamy użytecznością konsumowanych kombinacji dóbr. Krzywa osiągalnej użyteczności wyznacza maksymalny poziom użyteczności, jaki może zostać osiągnięty przez dwóch konsumentów.