Ocenianie wyników kształcenia - wykład

Notatkę dodano: 31.07.2013,
Pobrań: 2,
Wyświetleń: 181
Podgląd dokumentu

Ocenianie wyników kształcenia:

ustalenia definicyjne, przesłanki i zmiana praktyk oceniania,

wartościowanie wysiłku edukacyjnego jednostki;sprawdzenie i pomiar

osiągnięć, metody i narzędzia sprawdzania, konwencjonalne i

niekonwencjonalne techniki oceniania

Kto sprawdza wiedzę?

- nauczyciel

- rodzice

- rówieśnicy

- my sami poprzez samoocenę

Co sprawdzamy?

- wiedzę

- umiejętności

- kompetencje

- kwalifikacje

- zdolności

- postawy

- nawyki

- aktywność

- sposoby zachowania

Czym jest kontrola?

Kontrola to wszystkie czynności nauczyciela, gromadzenia i scalania informacji o uczniach,

klasie. Może dotyczyć klasy i nauczania. Efektem kontroli jest rozpoznanie.

Czym jest ocena?

Ocenianie to proces dochodzenia do opinii lub przypisywania wartości. Wystawienie stopnia

jest aktem oceny.

Rodzaje oceniania:

 Kształtujące – opiera się na informacjach zbieranych podczas nauki lub przed jej

rozpoczęciem

 Zbierające – pozwala na wykorzystanie informacji o uczniach lub kursie przedmiotu

po zakończeniu nauki

Czemu służy oceniania kształtujące innych i zbierające?

 Ocenianie kształtujące - informuje nauczyciela, jaka jest uprzednia wiedza i

uprzednie umiejętności, by ułatwić planowanie nauczania. Decyduje o podziale

uczniów na grupy, planie tematów lekcji, strategiach nauczania

 Ocenianie zbierające - pozwala stwierdzić, w jakim stopniu osiągnięcia ucznia, grupy

uczniów, nauczyciela odpowiadają założonym celom, służy, więc ocenie osiągnięć

Co to znaczy, że sprawdzian jest rzetelny, trafny?

 Rzetelny – dostarcza godnych zaufania, stałych wyników, kilkakrotnie wychodzą te

same bądź zbliżone rezultaty, pewnych i dokładnych informacji

 Trafny – mierzy to, co jest przedmiotem naszego zainteresowania

Czym są teksty standaryzowane i jakie są ich rodzaje?

Testy te przygotowują zawodowi konstruktorzy testów i sprawdzają je w określonym celu

np. pomiaru osiągnięć szkolnych. Dostarczają one rzetelnych wyników, czasem

dostarczają informacji o normach krajowych.

Rodzaje:

- różnicujące

- kryterialne

Czym jest test różnicujący i kryterialny? Jakie są ich zalety i wady?

 Test różnicujący – służy ocenie osiągnięć danego ucznia przez porównanie ich z

osiągnięciami pewnej dobrze określonej grupy uczniów

 Test kryterialny – przyrównuje osiągnięcia do pewnych ustalonych wcześniej

poziomów wykonania, czyli kryteriów

Test różnicujący:

Zalety:

- wyniki mówią uczniowi jak opanował dany materiał ( temat lub umiejętność) i dają

możliwość porównania jego wyników z innymi

- pozwalają dokonać porównań w obrębie szkoły, okręgu, stanu

Wady:

- niewiele mówią o tym, w jaki sposób, (w jakim stopniu) uczniowie osiągnęli określone

cele dydaktyczne

- także na ile się do tych celów zbliżyli

Test kryterialny:

Zalety:

- informują o stopniu opanowania przez ucznia wiedzy lub osiągnięcia ustalonych celów

- służą diagnozowaniu trudności w nauce

Wady:

- nie pozwalają porównać osiągnięć badanych uczniów z normami krajowymi

Zadania kontroli w klasie szkolnej

- kontrolowanie postępów ucznia

- wystawianie ocen

- przygotowanie sprawozdań o osiągnięciach uczniów

Ogólne zasady dotyczące konstruowania sprawdzianów

5 zasad Gronlunda:

I.

Uwzględniaj wszystkie cele dydaktyczne

 Sprawdzian powinien dotyczyć celów uczenia się, które znają uczniowie (

wcześniej zostali o nich powiadomieni)

 Sprawdzian musi zgadzać się z celami dydaktycznymi przyjętymi przez

nauczyciela

II.

Uwzględniaj wszystkie kategorie celów dydaktycznych

 Dobry sprawdzian powinien zawierać różne kategorie celów nie tylko jedną

Formułuj odpowiednie zadania

 Dobry sprawdzian zawiera zadania najlepiej dostosowane do celów, których

osiągnięcie ma sprawdzać

Spraw, by sprawdzian był trafny i rzetelny

Niech sprawdzian uczy

 Ważne jest by porównać wyniki sprawdzianów z prawidłowymi

odpowiedziami, wyjaśnić to, co jeszcze nie jest zrozumiałe

III.

IV.

V.

Jakie są koncepcje ocenianie i na czym polegają?

 Ocenianie wg rozkładu – uczniowie i studenci współzawodniczą o pozycję na

krzywej, odpowiadającej rozkładowi wyników sprawdzianu

 Ocenianie wg kryteriów – ocena na podstawie wyniku pracy, opanowania

materiału np. ocena dobra za bezbłędna pracę

Skonstruuj 5 rad dla nauczyciela dotyczących kontroli i oceny

1) Sprawdzaj wszystkie kategorie wyników

2) Wyjaśniaj uczniom, co będzie przedmiotem sprawdzianu

3) Używaj wielu narzędzi kontroli

4) Sprawdzaj często uczniów

5) Pamiętaj by sprawdzian był rzetelny i trafny

Wymień niekonwencjonalne sposoby oceniania pracy ucznia

 Portfolio – to stale zwiększająca się kolekcja materiałów o charakterze

autentycznych

dokumentów

dobranych

wg

określonego

klucza

interpretacyjnego i ilustrujących rozwój kompetencji

 Rozmowy i narady – w „cztery oczy” lub w grupie, najczęściej służą analizie

dotychczasowych osiągnięć danego ucznia, określeniu dalszych celów

edukacyjnych, formułowaniu kryteriów i sposobu ich realizacji

 Nagrania audio i video, fotografie – to wyraz skupienia się na konkretnym

problemie

 Prezentacja – starannie wyreżyserowane

 Drama – spontanicznie zaaranżowana scenka

 Ocena opisowa

 Fiszki autokorektywne

Fiszki autokorektywne – czym są?

Fiszki autokorektywne – to 2 kartoniki z poleceniem oraz wykonaniem, dzięki którym

uczniowie uczą się samodzielności oraz samokontroli. To inaczej kartoteka ćwiczeń

samokontrolnych. Uczeń po wybraniu fiszki z poleceniem wykonuje, a następnie sprawdza z

fiszką, na której widnieje napis wykonanie

Zalety fiszki:

- uświadamiają uczniom istotę uczenia się

- stanowią doskonałą formę powtarzania i utrwalania wiadomości

- uczą właściwego gospodarowania czasem

- wzmacniają poczucie odpowiedzialności

- jest to proces kształcenia

Ocenianie opisowe:

Czym jest ocena opisowa?

To ustna, bądź pisemna informacja na temat osiągnięć i trudności ucznia przygotowana na

podstawie systematycznych obserwacji jego szkolnej aktywności, ze wskazaniem działań

pozwalających dziecku rozwijać się i pokonywać niepowodzenia w uczeniu się.

Ocenianie ma służyć przede wszystkim informowaniu o jakości edukacyjnych dziecka w

porównaniu z celami kształcenia na danym etapie rozwoju, określać zakres wysiłku

włożonego przez dziecko w proces edukacyjny i wskazywać na charakter postępów

poczynionych przez poszczególnych uczniów. Zatem podstawowe zadanie to dostarczenie

dziecku informacji, jakie umiejętności już opanowało, co potrafi oraz z czym sobie radzi,

jakie ma trudności i jakie działania ma podjąć, aby te problemy pokonać.

Uczeń od początku pobytu w szkole ma prawo do rzetelnej informacji zwrotnej o efektach

aktywności edukacyjnej. Jeśli ma świadomość własnych osiągnięć i trudności w szkole i wie,

jakie działania podjąć, aby przezwyciężyć problemy, to w większym zakresie może

samodzielnie kształtować własny rozwój.

Ocenianie spełnia także funkcję kształtującą rozwój zawodowy nauczyciela. Staje się

sposobem zdobywania niezbędnych informacji na temat skutków aktywności edukacyjnej

ucznia, ale także efektów pracy nauczyciela.

Ocenianie, które spełnia przede wszystkim funkcję informacyjną, a nie klasyfikacyjną i

selekcyjną, przestaje być wyłącznie procesem wartościowania i osądzania aktywności dzieci,

staje się natomiast sposobem opisywania i planowania optymalnej drogi rozwoju dla każdego

ucznia.

Ocena opisowa mimo upływu czasu budzi wiele emocji wśród samych nauczycieli, ale i

rodziców. Wydaje się jednak, że nowy system oceniania w klasach młodszych zyskuje coraz

więcej zwolenników. Rodzice powoli zaczynają rozumieć sens i potrzebę oceniania opisowego.

Zmieniają się wszak priorytety funkcji oceny: z selekcyjnej na informacyjną i kształtującą.

Owa ocena wymaga od nauczyciela stałego analizowania efektów kształcenia, ale także

aktywizuje i mobilizuje go do zmian.

Z oceny opisowej uczeń powinien się dowiedzieć:

- jaki jest

- na co zasługuje

- na co go stać

- nad czym musi popracować

- co musi zmienić

Funkcje oceny opisowej:

1)

2)

3)

4)

5)

diagnostyczna – daje odpowiedź na pytania jak daleko w rozwoju jest uczeń

informacyjna

korekcyjna

motywacyjna

rozwojowa