Układy eusocjalne

Konflikt między królową robotnicami, efekt poliandrii – „worker policing" (patrolowanie robotnic)

Pszczoła średnio kopuluje 17 razy. R sióstr średnio = 0.28, r robotnica-siostrzenic średnio wynosi 0.14. Pokrewieństwo między robotnicami a braćmi wynosi 0.25, tym samym w interesie robotnic jest zapobieganie składaniu jaj przez inne robotnice, ze względu na mały r. Robotnicom z osobna opłaca się produkowanie synów (r = 0.5), ale robotnicom jako całości, wspólnocie, opłaca się wychowywanie braci – synów królowej. Robotnice rozpoznają jaja innych robotnic i zjadają je.

Konsekwencje monandrii u pszczoły miodnej

Monandria – jednokrotna kopulacja królowej – robotnice będą miały większą tendencję do rozmnażania własnego (większe pokrewieństwo między ciotką a siostrzeńcem). (Badania: Mattila et al. 2012 – queen mating frequency and proportion o workers with fully or partially developed ovaries).

Konflikt – robotnice rebeliantki

Składają one jaja mimo obecności królowej, sytuacja ta zdarza się po rójce. W czasie rójki część robotnic zakłada nową kolonię; nic się tam nie zmienia. Ale w nowym gnieździe pokrewieństwo między starymi robotnicami a potomstwem nowej matki nagle maleje, a stare robotnice wychowują siostrzenice i siostrzeńców o pokrewieństwie 0.14. Starym robotnicom w tym momencie bardziej opłaca się mieć własne potomstwo niż wychowywać potomstwo nowej królowej. Robotnice-rebeliantki miały mniejsze gruczoły gardzielowe, które produkują pokarm dla potomstwa – mleczko pszczele, ale większe jajniki i gruczoły żuwaczkowe, produkujące substancję mateczną upodobniającą rebeliantki do królowej (badania UJ, smarming and split colonies assessed by numer of ovarioles, hypopharyngeal gland and mandibular gland). Czy potomstwo rebeliantek wygrywa? Wciąż jeszcze się to bada.