Resocjalizacja metody
Muzyka i taniec mogą być pomocne nieletnim w zaspokajaniu ich podstawowych potrzeb :
- potrzeby wolności – muzyka rozbudza wyobraźnię , a to pozwala oderwać się od miejsca ,
w którym się przebywa , pozwala wyzwolić obrazy , w które nikt nie może ingerować ;
- potrzeby uznania – muzyka daje możliwości pokazania się zaimponowania , zabłyśnięcia ;
- potrzeby samourzeczywistnienia – poprzez rozwój zdolności muzycznych
( tanecznych , wokalnych , instrumentalnych )
- potrzeby seksualnej – taniec może być interesującą formą tego typu ekspresji;
- potrzeby przynależności – np. gra w zespole muzycznym , bycie członkiem zespołu
tanecznego .
Jak wykazałam w powyższej pracy muzykoterapia i choreoterapia są bardzo
interesującymi formami oddziaływania na psychikę człowieka .Nie tylko teoria , ale także praktyka potwierdza skuteczność tych metod w resocjalizacji . Niestety jak dotąd metody te
stosowane są rzadko . Spowodowane jest to zapewne tym , że wciąż brak podstaw naukowych pojmowania muzyki i tańca jako metod resocjalizacyjnego oddziaływania , które znajdują się w stadium wstępnych prac. Mam jednak nadzieję , że z biegiem lat metody te znacznie się rozwiną i znajdą uznanie w resocjalizacji .
Muzyka i taniec w oddziaływaniach resocjalizacyjnych.
W życiu człowieka ogromną rolę odgrywa rytm , który nadaje mu określoną strukturę.
Rytm dnia i nocy , rytm pór roku , rytm pracy serca , rytm oddychania . Rytm jest także
ważnym elementem muzycznym , który w odróżnieniu od powyższych możemy
współtworzyć . Z pewnością nie wszyscy jesteśmy w pełni świadomi jaką rolę w naszym
życiu emocjonalnym pełni muzyka , tym bardziej nie wiemy i najczęściej nie zastanawiamy
się nad tym , jaką rolę może pełnić . A tymczasem muzyka oddziałuje na człowieka już od
tysięcy lat . Jej wyjątkowość dotyczy między innymi możliwości harmonizowania relacji
człowieka ze światem . Jest uniwersalna w zakresie komunikacji , zwłaszcza w sferze
emocjonalnej i uczuciowej . „ Muzyka może rozszerzać i pogłębiać świat emocjonalny
człowieka , wzbogacać sferę uczuć sprzyjać poczuciu wewnętrznej odnowy ." ( Z .
Konaszkiewicz , 1975 , s.47 ) .
Już w czasach starożytnych przypisywano muzyce cudowne właściwości lecznicze.
Do dnia dzisiejszego powstało wiele teorii na temat wpływu muzyki na organizm ludzki .
Wpływ ten dotyczy zarówno procesów psychicznych , jak i czynności wegetatywnych
organizmu . Występujące u ludzi podczas słuchania muzyki zmiany obejmują między
innymi : układ krążenia ( szybkość tętna i wahania ciśnienia krwi ) , układ oddychania
( częstość i rytm oddychania ) . „Muzyka przyspiesza metabolizm ustroju , zmniejsza lub
zwiększa wydajność mięśni , zwiększa wydajność wzroku , dotyku i węchu oraz wpływa na
czynność wewnątrzwydzielniczą ustroju ." ( M . Janiszewski , 1993, s. 49 ) . O wiele większy
jednak wpływ ma muzyka na ludzką psychikę . Przyczyniło się to do stosowania jej w
psychiatrii , leczeniu niedorozwoju umysłowego , leczeniu pacjentów autystycznych .
Leczenie za pomocą muzyki można określić mianem muzykoterapii . Według pani Elżbiety
Galińskiej muzykoterapia to forma psychoterapii , która wykorzystuje muzykę i jej elementy
jako środki stymulacji , strukturalizacji oraz ekspresji emocjonalnej i komunikacji
niewerbalnej w procesie diagnozy , leczenia i rozwoju osobowości człowieka . ( E . Galińska ,
1990 , s.45 ) .
Bogactwo form oddziaływań muzyki na organizm człowieka stwarza szerokie
możliwości stosowania jej w praktyce pedagogicznej , a konkretnie może być niezwykle
cenna w resocjalizacji . Młodzież niedostosowana społecznie przejawia różnego rodzaju
zaburzenia emocjonalne , które są przyczynami nieskuteczności w radzeniu sobie z
problemami życiowymi , w rozwiązywaniu pojawiających się w życiu konfliktów . W efekcie
młodzież ta nie może zaspokajać swoich potrzeb , nie może realizować zadań życiowych ,
przeżywa uczucia smutku , rozżalenia , lęku . Przeżywa uczucia złości wobec innych ludzi ,
ma poczucie krzywdy , obwinia innych za swoje niepowodzenia . Zazwyczaj powoduje to
liczne konflikty z otoczeniem . Nadmiar gniewu i agresji młodzi ludzie wyładowują w
sposób często zagrażający społeczeństwu . Jednostki niedostosowane społecznie wymagają
specjalnej opieki i pomocy , aby przywrócić je społeczeństwu . W resocjalizacji stosuje się
różne metody i formy pracy z nieletnimi . Jedną z nich , choć dotychczas jeszcze rzadko
stosowaną , jest muzykoterapia . Na modyfikację postaw nieletniego raczej większy wpływ
mają czynniki działające na jego sferę emocjonalną aniżeli na intelektualną sferę osobowości. O wyborze motywów postępowania bardzo często decydują emocje , a nie czynniki
racjonalne .