Krytycy doktryny merkantynizmu, działający na gruncie angielskim

• William Petty (1623 – 67) Przedstawiciel statyzmu angielskiego, autor kilku

traktatów ekonomicznych np. Arnimetyki politycznej. Jest uważany za prekursora

ekonomii klasycznej (jako pierwszy obliczył dochód narodowy Anglii),

• Dudley North (1641 – 1691) Również podważał merkantynistyczną koncepcję

pieniądza, jego zdaniem celem gospodarki nie jest gromadzenie pieniądza, kruszcu.

Pieniądz w procesie gospodarczym jest tylko miernikiem wartości, tylko środkiem

płatniczym i jako taki nie przedstawia sobą żadnego bogactwa (poglądy podobne do

Arystotelesowskich). Krytykował również politykę dodatniego bilansu bankowego,

która powoduje naruszenie interesów innych krajów i odbija się ujemnie na własnej

gospodarce narodowej.

• John Locke (1632 – 1704) Filozof, polityk, również ekonomista, zwolennik

liberalizmu, głosiciel indywidualizmu. Niektóre jego poglądy były zbliżone do poglądów

merkantynistów np. te w kwestii dodatniego bilansu handlowego, znaczenia pieniądza

kruszcowego. W swoich pracach jednak uznawał pracę za jedyne źródło wartości i tym

różnił się od merkantynistów. Pisał, iż dzięki pracy wytwarzane są różne dobra z

otaczającej człowieka przyrody,

• David Hume (1711 – 1776) Autor cenowego mechanizmu przepływu pieniądza

kruszcowego, szkocki filozof, ekonomista, propagator ilościowej teorii pieniądza.

Teorii, która zakłada, że zmiana cen towarów zależy od ilości pieniądza w obiegu. Był

gorącym zwolennikiem wolnego handlu, nie odcinał się jednak od umiarkowanej i

pośredniej ingerencji państwa, chociażby widocznej właśnie w polityce pieniężnej,

gdzie to państwo miało nie dopuścić do nadmiernej ilości pieniądza na swoim

terytorium po to, aby nie wywołało to wzrostu cen

• James Steuart (1712 – 1780) Szkocki arystokrata, ekonomista, zapoczątkował

badania nad teorią wzrostu gospodarczego. Nie podzielał wiary w skuteczność zasady

wolności gospodarczej w odróżnieniu od innych wymienionych krytyków

merkantynizmu.