Prozdrowotny styl życia

Notatkę dodano: 04.05.2013,
Pobrań: 16,
Wyświetleń: 634
Podgląd dokumentu

2.3.1. PROZDROWOTNY STYL ZYCIA Rozpatrując związki między stylem życia a zdrowiem używa się różnych terminów: zdrowy (lub niezdrowy) styl życia", "styl życia sprzyjający (lub zagrażający) zdrowiu", __ prozdrowotny styl życia". Zdefiniowanie "prozdrowotnego stylu życia" oraz określenie, jakie komponenty (wzory zachowań) składają się na to pojęcie, jest trudne. Ostrowska (1999a, s. 27) przytacza dwie jego definicje: Prozdrowotny styl życia to: '" wzory świadomych zachowań związanych ze zdrowiem, będących efektem wyborów i dokonywanych przez ludzi na podstawie dostępnych, determinowanych ich sytuacją życiową alternatyw (Cockerham, 1985) nie tylko wzory zachowań związanych ze zdrowiem, ale także wartości i postawy I reprezentowane przez ludzi w odpowiedzi na warunki ich społecznego, kulturowego I i ekonomicznego środowiska (Abel, 1991) Prozdrowotny styl życia oznacza: źe ludzie podejmują świadomie działania ukierunkowane na zwiększenie potencjału swego zdrowia (przedrostek "pro­ odnosi się do wzorów zachowań i działań ludzi korzystnych dla zdrowia, ku zdrowiu do zdrowia, określanych, jako prozdrowotne)
oraz eliminują zachowania zagrażając mu . Lista tych działań i zachowań jest bardzo zróżnicowana i zależy od tego, czy konstruują ją profesjonaliści, czy laicy (tzw. zwykli ludzie). Nie ma także jasność, jakie i ile zachowań należy wziąć pod uwagę, jaka jest hierarchia ich ważności. Zalet używa się terminu w liczbie mnogiej - prozdrowotne style życia, uwzględniając różne konstelacje działań i zachowań sprzyjających zdrowiu.
Wśród zachowań tych można wyróżnić cztery grupy , choć podział te ma charakter umowny, porządkujący i nie wyczerpuje wszystkich możliwości: Zachowania związane głównie ze zdrowiem fizycznym : Dbałość o ciało i najbliższe otoczenie;
Aktywność fizyczna;
Racjonalne żywienie;
Hartowanie się;
Sen - odpowiedni czas jego trwania i jakość.
Zachowania związane głównie ze zdrowiem psychospołecznym: Korzystanie i dawanie wsparcia społecznego; Unikanie nadmiaru stresów i radzenie sobie z problemami i stresem. Zachowania prewencyjne: Samokontrola zdrowia i samobadanie; Poddawanie się badaniom profilaktycznym; Bezpieczne zachowania w życiu codziennym (zwłaszcza w ruchu drogowym Pracy); Bezpieczne zachowania w życiu seksualnym. Niepodejmowanie zachowań ryzykownych: Niepalenie tytoniu; Ograniczone używanie alkoholu; Nienadużywanie leków niezaleconych przez lekarza;

(…)

…. szczepienie ochronne przeciwko grypie) lub wczesnego jej wykrycia podawanie się badaniom profilaktycznym, samobadanie piersi); zapobieganie urazom (np. zapinanie pasów bezpieczeństwa w samochodzie); - zachowania promocyjne - ukierunkowane na zwiększanie potencjału zdrowia pomnażanie, potęgowanie), np. systematyczna aktywność fizyczna, racjonalne żywienie.
W odniesieniu do ludzi chorych wyróżnia się ponadto…
… - społeczna akceptacja brak w stosunku do danego zachowania w rodzinie, w grupie rówieśniczej, w miejscu pracy, ze strony pracowników służby zdrowia itd.; ta grupa czy powiązana jest z warunkami, w jakich żyje jednostka. Najważniejszym okresem dla kształtowania zachowań zdrowotnych jest dzieciństwo i młodość..Kształtują się one w procesie socjalizacji, pod wpływem różn01 czynników i wzorców osobowych w domu…
… sobie z problemami i stresem. Zachowania prewencyjne: Samokontrola zdrowia i samobadanie; Poddawanie się badaniom profilaktycznym; Bezpieczne zachowania w życiu codziennym (zwłaszcza w ruchu drogowym Pracy); Bezpieczne zachowania w życiu seksualnym. Niepodejmowanie zachowań ryzykownych: Niepalenie tytoniu; Ograniczone używanie alkoholu; Nienadużywanie leków niezaleconych przez lekarza; Nieużywanie innych substancji psychoaktywnych. ZACHOWANIA ZDROWOTNE (ang. health behaviour) Definicje i rodzaje .zachowań zdrowotnych Stan świadomości jednostki i celowość jej działania - wyróżnia się dwie grupy zachowań: Zachowania zdrowotne, czyli działania intencjonalne (celowe), świadomie przez człowieka w celu umocnienia lub zwiększenia potencjału swojego niezależnie od ich skuteczności; Zachowania związane ze zdrowiem…
…; - samoopieka - aktywność własna osoby uważającej siebie za chorą, poprawy swego zdrowia, często z ograniczeniem udziału terapeuty i pomocy ze strony otoczenia. Czynniki wpływające na kształtowanie zachowań zdrowotnych Styl życia człowieka, w tym jego zachowania zdrowotne, zmieniają się w całego życia.
Zmiany te są zależne od wielu różnorodnych czynników, w tym: właściwości jednostki (m.in.wiek, płeć, cechy…