Medioznawstwo
Trzy podstawowe tezy Mc Luhana (Lister, 2009)
· Teza przedłużeń (technologia przedłużeniem człowieka)
· Teza środowiskowa (media „są natura")
· Teza przeciwko treści (społeczeństwa są kształtowane przez natrę mediów, nie ich treść)
Młodszym przedstawicielem tej szkoły, który kontynuuje prace McLuhana, jego tłumacz
i sekretarz Derrick de Kerckhove przesunął obszar zainteresowań w dziedzinę, przed którą
ML się zatrzymał: nowe media i Internet („Powłoka kultury, odkrywanie nowej
elektronicznej rzeczywistości" 1995, „Inteligencja otwarta. Narodziny społeczeństwa
sieciowego" 1997).
Obecnie nie mamy do czynienia z wymianą czy dominacją pewnych technologii
komunikowania się, nie można też mówić o wzajemnych wypieraniu się, raczej w ich
konsolidacją w jedną, wszechogarniającą sieć, a Internet staje się raczej metamedium, stając
się miejscem, środowiskiem dla wielu typów mediów.
[] Determinizm technologiczny mediów (przed nowymi mediami, MQ 2005)
· Technologia komunikacyjna jest fundamentalna dla społeczeństwa
· Każda technologia zbliża się do określonych form komunikacji, przekazów
i sposobów komunikowania się
· Sekwencja wynalazku i zastosowania w technologii komunikacyjnej wywiera wpływ
na zmianę społeczną
· Rewolucje komunikacyjne prowadzą do rewolucji społecznych
Determinizm technologiczny a nowe media: idea Diltheowskiego konfliktu natury
i kultury i triada: nauka, kultura i technika, pojęcie przyczynowości (teleologicznej, liniowej
i nieliniowe) od determinizmu miękkiego do twardego, sprawczość poza-ludzka (np. Bruno
Latour (!) i jego teoria autora-sieci, np. Czy wirus HIV jest konstrukcją tekstualną?),
automaty (Pascal, Leibniz, Babbage) nowe automaty: fabryki i maszyny, sztuczna inteligencja
(AI) i życie nieożywione (Alife), cybernetyka i teoria cyberkultury, obwody Gillesa
Deleuze'a, „królestwo maszyn" Deleuze'a i Guattariego (Anti-Oedipus: copitalism and
schizophrenia, 19720
[„Wprowadzenie do nowych mediów", wykład problematyki, 5 brytyjskich autorów
„Teoria aktora sieci" – autorstwo: Bruno
Społeczne istnienie nauki:
Determinizm: podział, klasyczny i „nowy", nowe media silnie uwikłane]
7. Społeczeństwo informacyjne
Termin „społeczeństwa informacyjne" powstał w Japonii w latach 60. XX wieku, do Europy
dotarło za pośrednictwem dwóch ekspertów: Simona Norę i Alaina Minca i ich raportowi
przedłożonemu prezydentowi Francji w 1978 roku. Za jego przodka uważa się także pojęcie
Daniela Bella: społeczeństwo postindustrialne („The Coming of Post-Industrial Society:
A Venture In Social Forecasting", 1973).
Bell, analizując związki między stadiami rozwoju gospodarczego a formacja społecznymi,
zwrócił uwagę na rozwój sektora usług w stosunku do rolnictwa i przemysłu, oraz dominację
pracy opartej na informacji. Wiedza (naukowa, ekspercka) staje się podstawią bogactwa
i postępu, zyskuje formę podstawowego czynnika ekonomicznego rachunku. Razem z tak
rozumianą wiedzą rodzi się nowa klasa jej posiadaczy. Produkcja i dystrybucja informacji
staje się ważnym działem gospodarski. Obieg informacji, szybkość jej krążenia, podaż itp. są
obecnie ciągle wzrastającymi zmiennymi.
Równolegle istnieje pojęcie „społeczeństwa sieciowego" (Manuel Castells), które podkreśla
nowy typ pozbawionego hierarchii układu społecznego, przeciwnego biurokratycznej
smukłości systemowi społeczeństwa masowego XIX i XX wieku. Castells („Społeczeństwo
siedzi",. Pierwsze wydanie 1996) wprowadza m.in.p ojęcia nowej gospodarki
(informacjonizm, globalizacja, usieciowienie), kultury rzeczywistej wirtualności (integracja
komunikacji elektronicznej, koniec masowego odbiorcy, interaktywne sieci).
Anthony Goddens zwraca uwagę na uzależnienie od różnego rodzaju systemów eksperckich,
które regulują większość naszych dziedzin życia, co jest skutkiem wzrostu wzajemnej
zależności – ważnej cechy społeczeństw informacyjnych (nowoczesność i tożsamość, „Ja"
i społeczeństwo w epoce później nowoczesności, 1991) – systemu eksperckie przeniknęły
wszystko, obejmują także relacje społeczne i „sekrety osobowości", korzystają z arbitralnej
wiedzy i opierają się na zaufaniu.
Społeczeństwo informacyjne staje się także nowym światopoglądem: częścią współczesnej
samoświadomości.
MQ stawia tezę, że narodziny epoki informacyjnej, którą zapowiadają masowe media,
wyznacza nową ścieżkę rozwoju cywilizacji, choć media same są raczej dzieckiem epoki
industrialnej i ich los jest niepewny.
[Media rodziły się przed społeczeństwem informacyjnym – oczywista oczywistość].