Narząd krytyczny i stężenie krytyczne - omówienie

Notatkę dodano: 09.09.2013,
Wyświetleń: 93
Podgląd dokumentu

Narząd krytyczny i stężenie krytyczne

narząd krytyczny - Narząd, który jako pierwszy osiąga stężenie krytyczne substancji toksycznej, np. metalu, w określonych warunkach narażenia danej populacji. W narządzie tym najwcześniej występują efekty działania toksycznego. Narząd (układ, tkanka), w którym substancja toksyczna ulega kumulacji w najwyższym stopniu, nie musi być narządem krytycznym. Wrażliwość narządów może wykazywać różnice osobnicze. Narząd krytyczny zależy od rodzaju ekspozycji (ostra, przewlekła) drogi wchłaniania i gatunku.

stężenie krytyczne - Średnie stężenie substancji toksycznej w narządzie lub tkance w czasie, gdy w najbardziej wrażliwych komórkach występują odwracalne lub nieodwracalne, niepożądane lub szkodliwe zmiany; może być niższe lub wyższe niż w poszczególnych komórkach, gdyż komórki,które jako pierwsze osiągają stężenie krytyczne nie muszą być

dominującymi komórkaminarządu. Można oczekiwać także różnic stężeń

krytycznych w odniesieniu do jednostek, jak i populacji.

dawka- Ilość substancji chemicznej podana, pobrana lub wchłonięta do

organizmu określoną drogą,warunkującą brak lub wystąpienie określonych

efektów biologicznych, wyrażonych odsetkiem organizmów narażonych na

tę dawkę; zwykle jest podawana w jednostkach wagowych na masę lub

powierzchnię ciała, niekiedy dodatkowo na dobę.

Zależność dawka - odpowiedź w toksykologii

1. odpowiedź zależy od dawki

2. substancja powoduje zawsze ten sam skutek zdrowotny

3. choroba jest ograniczona tylko do osób narażonych

4. istnieje związek czasowy pomiędzy narażeniem a skutkiem

5. objawy można wytłumaczyć na podstawie aktualnej wiedzy o mechanizmie patofizjologicznym

monitoring biologiczny-systematyczny pomiar stężeń substancji toksycznych lub ich metabolitów w tkankach, wydzielinach lub wydalinach, oddzielnie lub łącznie, mający na

celu ocenę wielkości narażenia oraz ryzyka dla zdrowia, przy przyjęciu za podstawę ocenę odpowiednich danych, jak: dawka skuteczna biologicznie.

monitoring środowiskowy - pomiar stężeń czynników szkodliwych w środowisku, mający na celu ocenę wielkości narażenia oraz ryzyka wystąpienia skutków zdrowotnych, przy

przyjęciu za podstawę odpowiednich danych interpretacyjnych (norm środowiskowych).