Motywy religijne i metafizyczne - literatura XX wieku

Notatkę dodano: 20.05.2013,
Pobrań: 7,
Wyświetleń: 139
Podgląd dokumentu

MOTYWY RELIGIJNE I METAFIZYCZNE W LITERATURZE XX WIEKU. BÓG W POEZJI SKAMANDRYTÓW Bóg nie był najlepszym tematem literackim dla Skamandrytów - nowoczesnych, wyzwolonych poetów, nie oznacza to jednak, że tematyka metafizyczna nie była w ogóle obecna w ich twórczości. Tematy religijne pojawiają się u Antoniego Słomińskiego, Jarosława Iwaszkiewicza czy Julina Tuwima. Antoni Słonimski Antoni Słmiński: „Romans astralny” - kwintesencja poglądów na Boga zawarta w jego poezji, widać tu wpływ teorii „Śmierci Boga” Nitzschego, sprowadza się to do stwierdzenia „człowiek ciemny wierzy w Boga, człowiek światły jest wyzwolony z przesądów”

„Pomyśl, jasna istoto, która żyjesz w blasku,

Że wśród nas, ciemnych, wszędzie czaiła się trwoga,

Że ludzie czasów naszych jeszcze ,mieli boga,

Aby móc przed nim łatwo dopraszać się łaski”.

Słonimiskie w swojej poezji przedstawia Boga jako kogoś, kto zagraża autonomii człowieka, upokarza go. W podobnym tonie mówi o Bogu np. w wierszu „Prawo łaski”.

Ateistyczny Bóg jest u Słonimskiego pustką rozumianą nihilistycznie, taka koncepcja jest charakterystyczna dla całej międzywojennej twórczości Słonimskiego, napisał on jednak kilka wierszy utrzymanych w modlitewnej tonacji: „Potop”, „Modlitwa o słowo”. Jarosław Iwaszkiewicz Jego poezja jest dużo bardziej metafizyczna. Iwaszkiecz jest „niezdecydowany” w wierszu „Zima” pisze: „Nie ma, nie ma, ach nie ma - zima serca mroczy,

I śnieg całunem wieje - nie ma zmartwychwstania”

Ale w innym wierszu „Amore profano” z równym przekonaniem pisze: „Smuga słońca nam powie, że jest nieskończoność”. U Iwaszkiewicza pojawia się też motyw utożsamiania Chrystusa z Dionizosem „Piosenka dla zmarłej”, ale co ważne także przeobrażenie elan vital w „elan de la mort” czy wręcz „elan dans le mort” - zauroczenie śmiercią, śmierć determinuje w jego poezji większość wyobrażeń Boga. Julian Tuwim O il poezja Iwaszkiewicza była w swym metafizycznym wymiarze zdeterminowana przez śmierć, o tyle w poezji Tuwima czynnikiem przedstawiającym Boga jest życie. Bóg Tuwima jest rzeczywistością niezmienną, nieruchomą, pojmowaną jako nieskończona siła, jako wieczny Ruch, wyzwalający przemiany.

„Boże Święty! Nie rób ze mnie posągu!

jak chorągiew wiej mną, wietrze Boży!

(Krzyczę) LITERATURA WOJENNA Zdążyć przed Panem Bogiem HANNY KRALL Tytuł oznacza starania lekarzy o zatrzymanie kogoś w ostatniej chwili: "Pan Bóg już chce zgasić świeczkę, a ja muszę szybko osłonić płomień, wykorzystując Jego chwilową nieuwagę. Niech się pali choć trochę dłużej, niż On by sobie życzył"- mówił Marek Edelman, do niedawna jeszcze pracujący, bardzo szanowany, kardiolog. Książka ma formę reportażu, opowiadającego o rzeczywistych wydarzeniach i faktycznych postaciach. Przedstawia ona życie w warszawskim