Między Spartą a Atenami

Notatkę dodano: 20.05.2013,
Pobrań: 7,
Wyświetleń: 187
Podgląd dokumentu

Między Spartą a Atenami, państwo i obyczaje spartańskie.

Państwo spartańskie przez całą starożytność budziło podziw i zainteresowanie stąd zachowało się dużo informacji na jego temat. Mimo obfitości źródeł opisanie dziejów Sparty i jej instytucji ustrojowych przysparza wiele problemów. Spartanie byli społeczeństwem zamkniętym, niechętnie tolerującym przybyszów.

Początki Sparty sięgają X wieku pne kiedy w Lakonii powstały cztery wsie : Pitana, Mesoa, Limnaj i Kynosura. Z czasem ich mieszkańcy połączyli się we wspólnotę określaną jako Sparta chociaż zachowały wiejski charakter i odrębność. Mieszkańców Sparty łączyły kult Ateny, Artemidy i Apollona. Aż do czasów hellenistycznych Sparta zachowała swój archaiczny wygląd, bez zwartej zabudowy i murów obronnych. Niewiele wiadomo o ówczesnej historii Sparty. W późniejszym czasie powstanie państwa spartańskiego wiązano z opowieścią o najeździe Dorów, którzy mieli tu przybyć z północnej Grecji

W VIII wieku pne formująca się polis spartańska podporządkowała sobie całą Lakonię, a w końcu tego wieku uczyniła to samo z Mesenią.

W rezultacie podboju Lakonii i Mesenii ukształtował się w Sparcie ustrój społeczny i ekonomiczny z podziałem na trzy grupy mieszkańców.

Pełnoprawnymi obywatelami byli tylko spartiaci- mieli prawo do udziału w zgromadzeniu ludowym i wyboru urzędników. Ziemie uprawiali dla spartiatów mieszkający tu heloci zobowiązani do przekazywania stałej daniny dochodzącej nawet do połowy plonów. Heloci byli ludnością zależną. Od całej polis spartańskiej i poszczególny obywatel nie mógł ani swobodnie rozporządzać ich losem ani zmieniać im wysokości daniny.

Reszta ziemi na terenie Lakonii i Mesenii znajdowała się w rękach periojków. Tworzyli oni drugą grupę ludności zależnej, ale ich pozycja różniła się od pozycji helotów. Posiadali własne polis z określonym terytorium i władzami, które podlegały władzy spartańskiej. Spartiaci nie ingerowali w tutejsze sprawy wewnętrzne, nie pozwalali natomiast periojkom na prowadzenie polityki zewnętrznej i zobowiązywali ich do walki zbrojnej u swojego boku.

Periojkowie musieli stawać do walki na każde wezwanie władz spartańskich, ale cieszyli się dużą samodzielnością i mogli odnosić znaczne ekonomiczne korzyści z faktu, że spartiaci stopniowo wycofywali się z uprawiania rzemiosła i handlu. Sytuacja helotów wydaję się nie najlepsza skoro w źródłach odnajdujemy informacje o ich złym traktowaniu. Dowiadujemy się, że na co dzień często ich poniżano a raz w roku chłostano, by im przypomnieć o ich niskiej pozycji. Pojawiają się informacje o nienawiści helotów do spartiatów i o ciągłych obawach w Sparcie przed ich buntem.

Heloci byli zobowiązani do służby wojskowej i to nie tylko do obsługi spartańskich wojowników ale również jako lekkozbrojni a nawet hoplici. Musiało to oznaczać, że przechodzili szkolenie wojskowe. Starożytni kiedy mówili o państwie spartańskim używali terminu Lacedemończycy, który obejmował zarówno spartiatów jak i periojków a być może również helotów. W Sparcie istniały też inne kategorie ludności: