Metody urabiania skał - wykład

Notatkę dodano: 30.09.2013,
Pobrań: 26,
Wyświetleń: 919
Podgląd dokumentu

Urabianie skal jest jedna z zasadniczych operacji górniczych. Od najdawniejszych czasów górnicy doskonalili zarówno sposoby urabianie skal, jak i narzędzia służące do tego celu. Od wydajności urabiania zależy wydajność całego procesu wydobywania kopaliny użytecznej, czyli efekty pracy górnika.

Współczesny górnik korzysta z wielu metod i narzędzi oraz maszyn służących do urabiania skal, przygotowanych przez różnych specjalistów z wykorzystaniem najnowszych zdobyczy nauki i techniki.

Aby jednak efekty pracy współczesnego górnika były jak najlepsze, powinien on dobrze znać problematykę urabiania, co umożliwi mu optymalne wykorzystanie stojących do jego dyspozycji- często kosztownych- środków.

Pojęcie urabiania i urabialności skał

Skały znajdujące się w skorupie ziemskiej w stanie naturalnym noszą w języku górniczym nazwę Calizny. Przez urabianie skały rozumie się odspajanie różnymi sposobami porcji skały od calizny. Urobiona skała powinna nadawać się do ładowania i transportu przy użyciu obecnie dostępnych środków transportowych oraz umożliwiać swobodne manipulowanie kopalinami, stosownie do wymogów aktualnych procesów technologicznych przeróbki i przetwórstwa kopalin.

Różne są sposoby urabiania skał, stosowane w zależności od różnych czynników. Górnika kopalni podziemnej, czy też odkrywkowej, najbardziej interesują mechaniczne sposoby urabiania skał, gdyż te sposoby są tu prawie wyłącznie stosowane. Mechaniczne urabianie polega na odspajaniu kawałków skały od calizny i rozdrobnieniu ich do wymaganych rozmiarów bez zmiany stanu skupienia z zastosowaniem różnego rodzaju maszyn i narzędzi.

Różne są stopnie trudności urabiania skał, wynikające z ich naturalnych własności. Do mierzenia stopnia trudności urabiania skał wprowadzono pojęcie ich urabialności. Przez urabialność w sensie mechanicznym rozumie się podatność skały na oddzielenie jej części od calizny.

W praktyce stosuje się różne sposoby pomiaru urabialności. Jednym z najprostszych sposobów jest pomiar ilości pracy potrzebnej do odspojenia i rozdrobnienia jednostki objętości skały; wyraża się to np. w J/m*3

W zależności od zastosowanych środków do urabiania skał można wyróżnić urabialność:

- strzelniczą, wyrażającą się liczbą kg materiału wybuchowego zużytego do urabiania 1m*3 skały,

- wiertniczą, czyli tzw. zwiercalność, mierzoną ilością czasu(w min) potrzebnego do odwiercenia np.. 1 m otworu.

Klasyfikacja skał ze względu na urabialność

Potrzeba klasyfikacji skał ze względu na urabialność wynika przede wszystkim z konieczności wyboru odpowiedniej, najbardziej efektywnej metody i sposobu urabiania danej skały. Badanie i mierzenie urabialności skał nastręcza wiele trudności z uwagi na to że, urabialność zależy od wielu czynników. Istnieje wiele metod oznaczania urabialności skał, ale żadna z nich nie uwzględnia wpływu wszystkich czynników, stąd uzyskane wyniki mają jedynie wartość orientacyjną.