Dialekt śląski

Notatkę dodano: 22.08.2013,
Pobrań: 1,
Wyświetleń: 154
Podgląd dokumentu

Dialekt śląski

Terytorium dialektu

Cechy dialektalne

Historia badań

Inicjatorem badań Śląska był uczony polski J. S. Bandtkie (17681835), początkowo nauczyciel gimnazjum św. Elżbiety we

Wrocławiu, od 1811 r. do końca życia dyrektor Biblioteki

Jagiellońskiej, który jest autorem „Wiadomości o języku polskim

w Śląsku i o polskich Ślązakach” (1821r.).

Następnie dialektem śląskim zajmowali się L. Malinowski (monografia

kilku gwar pod Opolem) i K. Nitsch („Dialekty polskie Śląska”

1909 r.) oraz przede wszystkim Niemcy. Dopiero po akcji

plebiscytowej i trzech powstaniach śląskich Śląsk znalazł się w

granicach Polski. Powstało Śląskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk

w Katowicach, Biblioteka Sejmu Śląskiego, Instytut Śląski w

Katowicach.

Po II wojnie światowej problematyką śląską zajmowały się dwa

Instytuty Śląskie (w Katowicach i Opolu), Uniwersytet

Wrocławski, Uniwersytet Śląski w Katowicach i Uniwersytet

Opolski. Wśród językoznawców należy wymienić: S. Rosponda

(„Słownik geograficzny Śląska”), A. Zarębę („Atlas językowy

Śląska”), S. Bąka, B. Wyderkę („Słownik gwar śląskich”).

Terytorium dialektu śląskiego.

Dialekt śląski obejmuje zasadniczo

dorzecze górnej i średniej Odry. Na

obszarach zach. uległ germanizacji

(nowe dialekty mieszane).

Obecnie sięga na zach. po linię SycówPrudnik. Granicę płd.-zach. jest linia

Prudnik-Czadca. Granica wsch.

przebiega w ok. Lublińca, Katowic,

granicę płn.-wsch. tworzy linia

Lubliniec-Syców

W czasach prehistorycznych Śląsk znalazł się w

obrębie ekspansji celtyckiej. Potem na jego tereny

napływały z północy plemiona

wschodniogermańskie. Przez teren Śląska wiodły

obie trasy szlaku bursztynowego. Jedna

przekraczała łańcuchy górskie na południu przez

Bramę Morawską, druga biegła prawdopodobnie

poprzez przełęcze sudeckie i potem na północ w

kierunku Wrocławia i dalej Kalisza (Calisia).

Nazwa Śląsk

W średniowieczu Śląsk zamieszkiwało kilka

drobniejszych plemion, o których

wspominają ówczesne źródła

historyczne: Ślężanie, Dziadoszanie,

Golęszycy, Trzebowianie, Bobrzanie i

Opolanie.

Ślężanie, mieszkając w centrum Śląska,

mieli zapewne znaczne wpływy, skoro

od nazwy ich terytorium cały kraj

otrzymał nazwę Śląsko (

Zostało jeszcze 79% tej notatki.

Jeśli chcesz zobaczyć całość, zaloguj się.

Zaloguj się